Wybory do Kongresu USA a wpływ inflacji na pozycję Donalda Trumpa

We wtorek 3 listopada odbędą się wybory do Kongresu Stanów Zjednoczonych, obejmujące całą Izbę Reprezentantów oraz część Senatu. Obecnie większość w obu izbach posiadają Republikanie, jednak sondaże sugerują możliwość utraty tej przewagi, zwłaszcza w Izbie Reprezentantów. W kampanii wyborczej istotną rolę odgrywają kwestie gospodarcze, w tym inflacja i rosnące ceny paliw.

Możliwe zmiany w kontroli Kongresu i ich znaczenie dla prezydenta

W wyborach do Kongresu w połowie kadencji prezydenckiej wybierany jest cały skład Izby Reprezentantów, liczącej 435 członków, którzy sprawują dwuletnie kadencje. W Senacie natomiast wybierana jest nieco ponad jedna trzecia senatorów, dokładnie 35 z 100, których kadencje trwają sześć lat i rozpoczynają się w różnych terminach.

Obecnie większość w obu izbach posiadają Republikanie. Sondaże wskazują jednak, że prezydenckie ugrupowanie może stracić większość w Izbie Reprezentantów, a niektórzy prognozują także przejęcie Senatu przez Demokratów.

John Fortier z American Enterprise Institute (AEI) ocenia, że po wyborach prezydent Donald Trump utraci większość przynajmniej w jednej izbie Kongresu i nie będzie miał pełnej kontroli nad rządem. W przypadku przejęcia Izby Reprezentantów przez Demokratów, a być może także Senatu, prezydentowi będzie trudniej realizować swoje priorytety ustawodawcze.

Fortier wskazuje, że prezydent nie prowadzi polityki wyłącznie poprzez proces legislacyjny, lecz może korzystać z rozporządzeń wykonawczych. W kwestiach polityki zagranicznej prezydent nie potrzebuje zgody Kongresu, więc jego stanowisko w tych sprawach niekoniecznie ulegnie zmianie w wyniku wyborów. Natomiast w obszarach finansowania i podobnych może pojawić się przestrzeń do kompromisu między administracją a Kongresem, co może skutkować pewnymi zmianami.

Przejęcie większości w jednej izbie Kongresu oznacza, że Demokraci będą kontrolować jej agendę, komisje oraz prowadzone dochodzenia. W przypadku przejęcia Senatu przez Demokratów Republikanie mieliby większe trudności z zatwierdzaniem nominacji na stanowiska w administracji, w tym sędziów federalnych, kandydatów do Sądu Najwyższego oraz członków gabinetu.

Fortier podkreśla, że wybory śródokresowe zwykle są swego rodzaju referendum w sprawie prezydenta. W ciągu ostatnich 150 lat, poza trzema wyjątkami, partia prezydenta traciła mandaty w Izbie Reprezentantów w każdym tego typu głosowaniu. Według niego dzieje się tak częściowo dlatego, że w partii sprawującej władzę dochodzi do pęknięć, podczas gdy członkowie partii opozycyjnej, w tym przypadku Demokraci, jednoczą się wokół braku poparcia dla prezydenta Trumpa.

Inflacja i ceny paliw jako ważne tematy kampanii wyborczej

Ekspert z AEI wskazuje, że obawy Amerykanów dotyczące sytuacji gospodarczej, zwłaszcza inflacji i kosztów życia, utrudniają prezydentowi i Republikanom przygotowania do wyborów. W kampanii istotną rolę odgrywa wpływ wojny z Iranem na wzrost cen ropy naftowej.

Fortier zwraca uwagę, że cena benzyny jest najbardziej widocznym przejawem inflacji, ponieważ ludzie regularnie korzystają z samochodów i obserwują ceny na stacjach paliw. W kampanii pojawia się wyobrażenie alternatywnego scenariusza, w którym brak wojny mógłby skutkować niższymi cenami paliw.

Ekspert spodziewa się, że po wyborach proces uchwalania budżetu może być burzliwy, z możliwością wielu impasów. Wskazuje, że istnieje ryzyko zamknięcia rządu federalnego (shutdownu) na pewien czas.

Wybory do Kongresu obejmują wybór całego składu Izby Reprezentantów oraz 35 senatorów z 100. Kadencje w Izbie trwają dwa lata, a w Senacie sześć lat, rozpoczynając się w różnych terminach.

W kontekście wyborów ważne są kwestie kontroli nad agendą legislacyjną, komisjami oraz zatwierdzaniem nominacji administracyjnych, które mogą ulec zmianie w zależności od wyników głosowania.

W kampanii wyborczej szczególną uwagę zwraca się na kwestie gospodarcze, zwłaszcza inflację i ceny paliw, które są odczuwalne dla obywateli i mają wpływ na ich ocenę sytuacji politycznej.