Orlen przekracza 95 proc. akcji Energi – dwa scenariusze przyszłości spółki

Orlen sfinalizował przejęcie ponad 95 proc. akcji Energi, co otwiera drogę do przymusowego wykupu pozostałych akcji od inwestorów mniejszościowych. Spółka posiada obecnie 95,2 proc. kapitału zakładowego i 96 proc. głosów na walnym zgromadzeniu. Przekroczenie tego progu jest kluczowym etapem w procesie pełnego przejęcia gdańskiego koncernu.

Proces przejęcia Energi przez Orlen rozpoczął się w 2020 roku, kiedy płocki koncern nabył 80 proc. akcji, co dawało około 85 proc. głosów na walnym zgromadzeniu. W kolejnych latach trwał spór z akcjonariuszami mniejszościowymi, którzy kwestionowali wycenę akcji oraz warunki kolejnych działań korporacyjnych. Ostatecznym krokiem umożliwiającym przekroczenie progu 95 proc. była emisja akcji serii CC, przegłosowana na nadzwyczajnym walnym zgromadzeniu 2 kwietnia 2026 roku. Emisja ta miała na celu dokapitalizowanie spółki kwotą ponad 5,1 mld zł, przeznaczoną na program inwestycyjny, w tym budowę nowych elektrowni gazowych i rozwój sieci dystrybucyjnej.

Emisja akcji i spór z akcjonariuszami mniejszościowymi

Emisja akcji serii CC była prowadzona z prawem poboru dla dotychczasowych akcjonariuszy. Jedno prawo poboru uprawniało do objęcia 0,67 akcji nowej serii. Dniem prawa poboru był 4 maja, a prawa poboru notowane były na Giełdzie Papierów Wartościowych do 27 maja, natomiast zapisy przyjmowano do 1 czerwca. Nie wszyscy akcjonariusze mniejszościowi skorzystali z prawa poboru, a część z nich zaskarżyła uchwałę o emisji do sądu. Sąd ostatecznie oddalił wniosek o zabezpieczenie, co pozwoliło na przeprowadzenie oferty i umożliwiło Orlenowi objęcie nowych akcji, zwiększając swój udział do obecnego poziomu.

Wielu drobnych akcjonariuszy to dawni pracownicy Energi, którzy często nie byli świadomi emisji akcji ani praw poboru. Część z nich nie skorzystała z prawa poboru ze względu na brak wiedzy lub możliwości finansowych. Cena emisyjna akcji została ustalona na 18,5 zł za akcję, co dla niektórych mogło stanowić istotny wydatek. Akcjonariusze mniejszościowi pozostają w sporze z Orlenem od 2020 roku, kiedy to zablokowali wycofanie spółki z giełdy po pierwszym wezwaniu do sprzedaży akcji.

Dwa scenariusze dotyczące przyszłości Energi na giełdzie

Po przekroczeniu progu 95 proc. akcji Orlen zyskał prawo do przymusowego wykupu pozostałych akcji od inwestorów mniejszościowych. Orlen ma trzy miesiące na ogłoszenie takiego wykupu, a drobni akcjonariusze również mają trzy miesiące na złożenie żądania odkupu akcji. Jednak przekroczenie progu 95 proc. nie musi oznaczać automatycznego wycofania Energi z giełdy.

Rozważane są dwa główne scenariusze. Pierwszy zakłada złożenie wniosku do Komisji Nadzoru Finansowego o wycofanie spółki z obrotu giełdowego, co byłoby naturalnym zakończeniem procesu przejęcia. Drugi scenariusz przewiduje pozostawienie Energi na giełdzie, nawet po przejęciu 100 proc. akcji przez Orlen. Pozostawienie spółki na rynku kapitałowym umożliwiłoby w przyszłości pozyskanie dodatkowego kapitału poprzez sprzedaż niewielkiego pakietu akcji, co mogłoby wesprzeć potrzeby inwestycyjne sektora energetycznego oraz wpisywałoby się w deklaracje rządu dotyczące ożywienia rynku kapitałowego.

Decyzje dotyczące przyszłości Energi mają charakter polityczny i będą zależały od stanowiska Ministerstwa Aktywów Państwowych, które jest współwłaścicielem spółki poprzez delegowanych członków Rady Nadzorczej. Sprzeciw wobec wycofania spółki z giełdy mogą wyrazić także lokalni politycy Koalicji Obywatelskiej. Ostateczne decyzje mają zapaść pod koniec 2026 roku lub w 2027 roku, po kilku miesiącach analiz i uzgodnień na najwyższych szczeblach.

Wśród drobnych akcjonariuszy zrzeszonych w fundacji „To co najważniejsze” znajdują się osoby, które kupowały akcje Energi na debiucie w 2013 roku po 17 zł za akcję oraz w kolejnych latach po wyższych cenach. W 2020 roku cena oferowana przez Orlen w wezwaniu do sprzedaży akcji wynosiła 8,35 zł, co było oceniane jako krzywdzące dla mniejszościowych inwestorów. Obecna cena rynkowa oscyluje wokół 18,86 zł za akcję, zbliżona do ceny emisyjnej z 2026 roku.

Prawo dotyczące wykupów przymusowych jest obecnie przedmiotem zmian, a w kwietniu 2026 roku Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie o niekonstytucyjności niektórych przepisów regulujących ten proces. Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych oraz Komisja Nadzoru Finansowego postulują zmiany w tym zakresie.

Orlen deklarował, że nie chce, aby Energa zeszła z giełdy, co może wpłynąć na sposób realizacji przymusowego wykupu. Spółka może poczekać, aż drobni akcjonariusze sami zgłoszą się z żądaniem odkupu akcji, co z punktu widzenia Orlenu może być korzystniejsze finansowo.

Obecna sytuacja Energi i Orlenu jest efektem wieloletnich działań, sporów z akcjonariuszami mniejszościowymi oraz decyzji korporacyjnych, które doprowadziły do przekroczenia progu 95 proc. akcji. Przyszłość spółki na giełdzie pozostaje otwarta i będzie zależała od decyzji politycznych oraz działań właścicielskich w najbliższych miesiącach.