Leopold Aschenbrenner i upadek funduszu Situational Awareness po krachu na rynku AI

Leopold Aschenbrenner, niemiecki inwestor i były badacz OpenAI, zyskał rozgłos dzięki swojemu funduszowi hedgingowemu Situational Awareness, który koncentrował się na inwestycjach w sektorze sztucznej inteligencji. Fundusz ten, założony w 2024 roku, szybko zwiększył zarządzane aktywa do około 45 miliardów dolarów według niektórych źródeł, choć inne podają wartość około 20 miliardów dolarów. Strategia inwestycyjna opierała się na zakupie akcji firm związanych z infrastrukturą AI, takich jak producenci półprzewodników, dostawcy energii dla centrów danych oraz firmy zajmujące się pamięcią masową.

Wśród głównych pozycji portfela znajdowały się spółki takie jak SK Hynix, CoreWeave, Nebius, Micron, Bloom Energy oraz SanDisk. Fundusz inwestował również w ETF Roundhill Memory (DRAM) oraz posiadał udziały w prywatnej firmie Anthropic, której wartość szacowana była na 3,5 do 5 miliardów dolarów.

Przyczyny gwałtownego spadku wartości funduszu

W lipcu 2026 roku nastąpił gwałtowny spadek cen akcji związanych z infrastrukturą AI, który dotknął znacząco portfel Situational Awareness. Kursy głównych spółek portfela spadły od 35% do 47%, a indeks Philadelphia Semiconductor Index obniżył się o 28,6% od swojego szczytu z 22 czerwca. Równocześnie fundusz miał otwarte krótkie pozycje na akcjach firm programistycznych, które w lipcu zaczęły rosnąć, co generowało dodatkowe straty.

Strategia funduszu była silnie lewarowana – według doniesień stosunek długu do kapitału własnego sięgał nawet 400%. Przy takim poziomie dźwigni spadek wartości aktywów o około 25% mógł wymazać cały kapitał własny. W efekcie banki pełniące rolę prime brokerów, w tym Goldman Sachs, JPMorgan i Bank of America, wystawiły funduszowi wezwania do uzupełnienia zabezpieczeń (margin calls).

W obliczu rosnących wymagań zabezpieczeń i spadających wartości aktywów, fundusz rozpoczął poszukiwania dodatkowego kapitału oraz negocjacje z inwestorami i kredytodawcami. Według informacji Financial Times rozmowy te nie przyniosły oczekiwanych rezultatów.

Sprzedaż portfela i dalsze losy funduszu

Wczesnym rankiem 28 lipca 2026 roku doszło do transakcji, w której hedge fundusz Citadel, kierowany przez Kena Griffina, przejął większość notowanych na giełdzie aktywów Situational Awareness z rabatem przekraczającym 10% w stosunku do ich wartości rynkowej. Transakcja ta była jedną z największych nagłych sprzedaży akcji w historii Wall Street.

Po tej operacji wartość zarządzanych aktywów funduszu spadła do około 10 miliardów dolarów. Mimo strat i konieczności sprzedaży części portfela, fundusz nie został zamknięty ani zlikwidowany. Leopold Aschenbrenner potwierdził w liście do inwestorów, że jego własne środki pozostają zainwestowane w fundusz, a on sam zamierza kontynuować działalność, deklarując naukę na podstawie poniesionych strat i zmianę podejścia do ryzyka, w tym rezygnację z dźwigni finansowej na tak wysokim poziomie.

Warto zaznaczyć, że po przejęciu aktywów przez Citadel, indeks Nasdaq wzrósł o 3,3%, a indeks półprzewodników zanotował wyraźny wzrost, co według niektórych źródeł było efektem wyeliminowania dużego, widocznego sprzedawcy z rynku.

Leopold Aschenbrenner, urodzony na początku lat 2000 w Berlinie, ukończył studia na Columbia University z wyróżnieniem w wieku 19 lat. Pracował m.in. w funduszu FTX Future Fund oraz w zespole Superalignment w OpenAI, z którego został zwolniony w 2024 roku. W tym samym roku opublikował esej „Situational Awareness: The Decade Ahead”, który stał się podstawą dla strategii inwestycyjnej jego funduszu.

Pomimo kryzysu, fundusz Situational Awareness od początku roku do momentu krachu pozostawał na plusie, z zyskiem szacowanym na około 80%.

Wśród inwestorów funduszu znajdowali się m.in. założyciele Stripe, byli szefowie GitHub oraz inwestorzy z Jane Street. Fundusz był przez pewien czas nazywany „cudem” i „oraklem” rynku AI.

Obecnie przyszłość funduszu pozostaje niepewna, jednak Aschenbrenner zapowiedział, że będzie kontynuował działalność inwestycyjną z nowym podejściem do zarządzania ryzykiem.