Zaległe zadłużenie rolników najniższe od pięciu lat, ale sytuacja finansowa pozostaje trudna

Zaległe zadłużenie sektora rolnictwa na koniec czerwca 2026 roku wyniosło 653,8 mln zł i było najniższe od pięciu lat. Wartość zaległości zmniejszyła się o 1,7 mln zł w porównaniu z czerwcem 2025 roku, mimo że liczba nierzetelnych dłużników wzrosła. Średnia zaległość na jednego dłużnika spadła do 256,6 tys. zł.

Zróżnicowanie regionalne zadłużenia rolników

Według danych z Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor oraz informacji o opóźnionych zobowiązaniach kredytowych z BIK, w dziewięciu z 16 województw wartość zaległości przedsiębiorstw rolnych wzrosła rok do roku. Największy wzrost procentowy odnotowano w województwie lubuskim, gdzie zadłużenie wzrosło o 34 proc., osiągając około 46,6 mln zł, oraz w województwie małopolskim, gdzie wzrost wyniósł 26 proc.

W województwie lubelskim zadłużenie zwiększyło się o 22 proc., wzrosło o 22,5 mln zł i łącznie wyniosło 126 mln zł. Był to największy wzrost kwotowy w kraju.

Z kolei największe spadki zadłużenia odnotowano w województwach podlaskim i wielkopolskim. W Podlaskiem zaległości zmniejszyły się niemal o połowę, z 81,3 mln zł do 42,3 mln zł. W Wielkopolsce spadek wyniósł ponad 21 proc., z 57,1 mln zł do 45 mln zł. Łączna wartość spadków w tych dwóch województwach przeważyła nad wzrostami w pozostałych regionach.

Warunki pogodowe i ich wpływ na sytuację finansową gospodarstw

Według BIG InfoMonitor sytuacja finansowa rolników pozostaje pod presją mimo spadku ogólnego zadłużenia. W 2025 roku branża rolno-spożywcza odnotowała wzrost zbiorów najważniejszych upraw oraz eksportu, jednak gospodarstwa rolne oceniały swoją sytuację ostrożnie.

Prezes BIG InfoMonitor Paweł Szarkowski wskazał, że przeterminowane zadłużenie widoczne w czerwcowym odczycie nie powstaje w tym samym miesiącu, ponieważ zobowiązania trafiają do rejestru po upływie określonego czasu od terminu płatności. Wzrost zadłużenia w województwie lubelskim wiązany jest z sytuacją przedsiębiorstw rolnych na przełomie zimy i wiosny, a nie z letnimi anomaliami pogodowymi.

W regionie tym wymieniono trudne warunki pogodowe oraz ograniczoną płynność finansową. Mroźna zima zaszkodziła uprawom ozimym, a wiosenna susza objęła nawet 97–98 proc. gmin w przypadku zbóż i rzepaku. Część rolników przechowywała zboże ze zbiorów 2025 roku, oczekując na korzystniejsze ceny, co ograniczało wpływy ze sprzedaży i utrudniało finansowanie bieżącej produkcji oraz terminową spłatę zobowiązań.

W 2026 roku warunki produkcji mogą dodatkowo pogorszyć sytuację finansową gospodarstw w regionach dotkniętych niekorzystną pogodą. W województwie lubelskim wystąpiły mrozy, susza, wysokie temperatury, a miejscami także gradobicia i deszcze nawalne. Niższe zbiory zbiegają się z niskimi cenami zbóż, co może zwiększać presję na rentowność gospodarstw.

Prezes BIG InfoMonitor ocenił, że istnieje ryzyko negatywnych następstw finansowych suszy, która może przełożyć się na mniejsze plony i przychody pod koniec roku. W połączeniu ze wzrostem cen paliw może to obniżać rentowność i utrudniać działalność przedsiębiorstwom rolnym.

Na koniec czerwca 2026 roku zaległe zadłużenie sektora rolnictwa wyniosło 653,8 mln zł, co jest najniższym poziomem od pięciu lat. Jednocześnie liczba nierzetelnych dłużników wzrosła do 2 548, a średnia zaległość na jednego dłużnika spadła do 256,6 tys. zł. Wartość zadłużenia wzrosła w dziewięciu województwach, z największymi wzrostami w lubuskim, małopolskim i lubelskim, natomiast największe spadki odnotowano w podlaskim i wielkopolskim. Warunki pogodowe, takie jak mroźna zima, susza i gradobicia, oraz niskie ceny zbóż są wymieniane jako czynniki wpływające na sytuację finansową gospodarstw rolnych, szczególnie w województwie lubelskim.