Szef IEA ostrzega: trzy czynniki mogą podnieść ceny energii w Europie tej zimy

Szef Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) Fatih Birol zwraca uwagę na trzy czynniki, które do tej pory łagodziły wzrost cen energii na świecie, ale obecnie zaczynają wygasać. Europa stoi przed wyzwaniami związanymi z dostępnością i cenami gazu oraz diesla w nadchodzącym sezonie zimowym. Dodatkowo rozważany przez Stany Zjednoczone zakaz eksportu diesla może wpłynąć na sytuację na europejskim rynku paliw.

Trzy czynniki łagodzące wzrost cen energii na świecie

Fatih Birol, dyrektor wykonawczy IEA, podczas rozmowy z Business Post w Dublinie wskazał, że mimo wojny na Bliskim Wschodzie i poważnych zakłóceń w dostawach energii, ceny ropy Brent utrzymują się na poziomie około 100 dolarów za baryłkę. Birol wymienił trzy czynniki, które do tej pory łagodziły presję na wzrost cen, ale mają charakter jednorazowy i obecnie wygasają.

Pierwszym z nich była nadwyżka ropy na światowym rynku przed wybuchem wojny, która doprowadziła do rekordowego poziomu zapasów ropy na całym świecie. Od początku kryzysu zapasy te były systematycznie wykorzystywane, co łagodziło presję cenową. Birol zaznaczył, że obecnie zapasy te są już wykorzystane, a wsparcie z tego tytułu się kończy.

Drugim czynnikiem było uwolnienie przez IEA w marcu 400 milionów baryłek ropy z rezerw strategicznych. Birol poinformował, że prawie dwie trzecie tych zapasów zostało już wykorzystane, co również oznacza koniec tego wsparcia dla rynku.

Trzecim elementem stabilizującym rynek były działania Chin, które jako największy importer ropy na świecie przestały ją importować, korzystając z własnych zapasów. Obecnie Chiny zmieniają swoje stanowisko i ponownie zaczynają importować ropę, co wpływa na rynek.

Wyzwania dla Europy przed zimą i możliwe skutki ograniczenia eksportu diesla z USA

Fatih Birol wskazał, że Europa jest szczególnie narażona na wzrost cen gazu i diesla przed nadchodzącą zimą. Zdolność do zwiększenia dostaw gazu istniejącymi gazociągami jest ograniczona niemal do zera, ponieważ są one wykorzystywane z maksymalną przepustowością. Możliwości zwiększenia krajowego wydobycia gazu w Europie są również bardzo ograniczone, a poziom magazynów gazu jest niższy niż zazwyczaj.

Birol zwrócił uwagę, że mroźna zima mogłaby zwiększyć zapotrzebowanie na gaz, a dodatkowo Azja tej zimy zacznie konkurować na międzynarodowym rynku spotowym LNG z powodu ograniczenia dostaw gazu z Bliskiego Wschodu do krajów azjatyckich, co może podnieść ceny.

Szef IEA podkreślił także sytuację na rynku diesla. Historycznie dwa główne regiony eksportujące diesel to Bliski Wschód i Rosja, które obecnie nie dostarczają tego paliwa. Ceny diesla w Europie są dwukrotnie wyższe niż przed rozpoczęciem wojny. Birol zaznaczył, że wysokie ceny diesla wpływają na wskaźniki inflacji poprzez sektor transportu, rolnictwa i inne branże.

Birol poinformował, że Stany Zjednoczone rozważają wprowadzenie 90-dniowego zakazu eksportu diesla, aby utrzymać niższe ceny paliw na rynku krajowym. Obecnie Europa importuje prawie 50 proc. diesla ze Stanów Zjednoczonych. Według Birola, ewentualne ograniczenie eksportu z USA mogłoby spowodować wzrost cen i problemy z dostępnością diesla w Europie.

Dyrektor IEA wskazał, że możliwe jest rozważenie koordynowanego uwolnienia rezerw diesla przez IEA skierowanego do Europy lub innych dotkniętych regionów. Ponadto zaproponował, że państwa mogą szybko ograniczyć zużycie diesla poprzez działania rządowe, takie jak nowe regulacje dotyczące wykorzystania diesla w transporcie lub działania zwiększające efektywność.

Fatih Birol zwrócił uwagę na specyficzną sytuację Irlandii, która w dużym stopniu wykorzystuje naftę do ogrzewania domów, a ceny tego paliwa przed zimą znacząco wzrosły. Podkreślił, że jest to sygnał do poszukiwania alternatyw dla ogrzewania, takich jak elektryfikacja.

Birol podkreślił, że wysokie ceny energii elektrycznej należy rozwiązać, aby zachęcić konsumentów do przechodzenia na energię elektryczną zarówno ze względu na ich portfele, jak i środowisko. Wskazał na zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii jako jedno z rozwiązań długoterminowych. Wspomniał także o roli energetyki jądrowej w niektórych krajach oraz o konieczności ponownego rozważenia podatków nakładanych na energię elektryczną.

Według Birola wydarzenia ostatnich miesięcy zmienią światowe rynki energii na całe pokolenie. Państwa zaczynają rozumieć, że nadejdzie nowy światowy porządek energetyczny i odpowiednio się do niego pozycjonują, co może skutkować zerwaniem niektórych partnerstw i zawarciem nowych.