Senat przyjął ustawę o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych

Senat nie wprowadził poprawek do ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, która obejmie okres od 1 marca 2026 do 31 marca 2027 roku. Podatek ma objąć przedsiębiorców zajmujących się wytwarzaniem paliw ciekłych oraz tych, którzy dokonują ich zbycia na podstawie koncesji, w tym paliwa pochodzące z importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia.

Ustawa przewiduje różne stawki podatku w zależności od rodzaju działalności przedsiębiorcy. Dla producentów paliw stawka wyniesie 60 proc. podstawy opodatkowania, którą stanowi nadwyżka przychodów ponad kwotę przychodów wyliczoną na podstawie marży referencyjnej. Dla sprzedawców, którzy nie produkują paliw, stawka podatku będzie wynosić 50 proc.

Przebieg prac legislacyjnych i stanowisko Senatu

Senackie komisje Gospodarki Narodowej i Innowacyjności oraz Budżetu i Finansów Publicznych odrzuciły poprawki zgłoszone przez senatora Krzysztofa Bieńkowskiego z Prawa i Sprawiedliwości. Propozycje dotyczyły m.in. zmiany terminu obowiązywania ustawy na 1 listopada oraz przekazywania wpływów z podatku na obniżkę cen paliw. Za przyjęciem ustawy bez poprawek głosowało 59 senatorów, przeciw było 31, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Poprzednia wersja ustawy została skierowana przez prezydenta Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Kancelaria prezydenta wskazała, że ustawa narusza zasadę niedziałania prawa wstecz, ponieważ opodatkowuje zyski osiągnięte przed wprowadzeniem przepisów. Prezydent przygotował własny projekt ustawy, który przewiduje tymczasowe ograniczenie marż firm paliwowych oraz zwolnienie sprzedaży paliw od podatku od sprzedaży detalicznej.

Stawki podatku i program osłonowy „Ceny Paliwa Niżej”

Marża referencyjna, na podstawie której wyliczana jest podstawa opodatkowania, to historyczna marża podatnika z roku 2025. Jest to procentowy udział zysku ze sprzedaży paliw ciekłych w przychodach z ich sprzedaży w tym roku, powiększony o 20 proc., przy czym nie może być niższa niż 2 proc.

Premier Donald Tusk zapowiedział, że po podpisaniu przez prezydenta ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, rząd wznowi program osłonowy „Ceny Paliwa Niżej”. Pierwsza odsłona tego programu została wprowadzona pod koniec marca i obejmowała czasowe obniżenie VAT-u i akcyzy na benzyny i olej napędowy oraz mechanizm ceny maksymalnej ogłaszanej przez Ministra Energii. Program obowiązywał do końca czerwca, a obniżka akcyzy do połowy czerwca. Druga odsłona programu obowiązywała od 17 do 31 sierpnia, jednak bez obniżki akcyzy.

Szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki wskazał, że wprowadzenie podatku od koncernów paliwowych spowoduje przerzucenie jego kosztów na inne podmioty. Kancelaria Prezydenta RP podkreśliła również, że proponowane przepisy łamią zasadę „lex retro non agit”, czyli niedziałania prawa wstecz.

Ustawa o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych ma teraz trafić do podpisu prezydenta Karola Nawrockiego. Środki z tego podatku mają zostać przeznaczone na finansowanie programu osłonowego „Ceny Paliwa Niżej”.