Rada Fiskalna ostrzega przed ryzykiem przekroczenia progu długu w budżecie na 2027 rok

Rada Fiskalna wyraża poważne zastrzeżenia wobec projektu budżetu na 2027 rok, wskazując na brak działań zmierzających do konsolidacji fiskalnej mimo utrzymującej się dobrej koniunktury gospodarczej. Eksperci podkreślają, że ryzyko przekroczenia ustawowego progu długu publicznego na poziomie 55 proc. PKB jest bardzo wysokie.

Według Rady Fiskalnej, obecna nierównowaga finansów publicznych wynika z kumulacji decyzji podejmowanych przez wiele lat, a nie z załamania dochodów państwa. Relacja dochodów do PKB pozostaje na historycznie wysokim poziomie, natomiast głównym źródłem pogłębienia deficytu jest wzrost wydatków, który wyraźnie przewyższa tempo wzrostu dochodów.

Wzrost wydatków i jego struktura

Rada Fiskalna wskazała, że wzrost wydatków na obronność odpowiada za około jedną czwartą wzrostu wydatków od 2021 roku. Jednakże nie jest to jedyny czynnik wpływający na pogorszenie sytuacji fiskalnej. Istotny wpływ mają również transfery socjalne, wynagrodzenia oraz inne trwałe zobowiązania państwa.

Projekt budżetu na 2027 rok nie przewiduje działań, które zapewniłyby rozpoczęcie procesu konsolidacji fiskalnej. Rada zwraca uwagę, że w projekcie nie uwzględniono odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa, co jest szczególnie istotne w kontekście ryzyka przekroczenia progu długu publicznego.

Ryzyko przekroczenia progu długu i prognozy dochodów

Rada Fiskalna oceniła, że ryzyko przekroczenia progu długu publicznego wynoszącego 55 proc. PKB w 2027 roku jest bardzo wysokie. Próg ten zostaje przekroczony w niemal wszystkich analizowanych wariantach ryzyka, w tym przy założeniu niewystąpienia tzw. naturalnych oszczędności w oczekiwanej wysokości.

Eksperci podkreślają, że prognoza dochodów budżetowych na 2027 rok jest obarczona wysokim ryzykiem. Wśród przyczyn wymieniono uwzględnienie nieuchwalonych jeszcze zmian podatkowych oraz optymistyczne założenia dotyczące dynamiki dochodów podatkowych.

Rada Fiskalna zwraca uwagę, że projekt budżetu nie odpowiada w wystarczającym stopniu na zalecenia Rady ECOFIN dotyczące wykorzystania okresu obowiązywania krajowej klauzuli wyjścia (NEC) do zmiany struktury wydatków lub zwiększenia dochodów w celu trwałego finansowania podwyższonych wydatków obronnych.

W ocenie Rady naprawa finansów publicznych wymaga przygotowania wiarygodnego, wieloletniego planu oraz szerokiego porozumienia politycznego. Rada podkreśla, że takie działania nie oznaczają ograniczenia ambicji państwa, lecz stanowią warunek trwałego finansowania bezpieczeństwa, usług publicznych, inwestycji i polityki społecznej.

Rada Fiskalna apeluje do rządu oraz wszystkich sił politycznych o współodpowiedzialność za przygotowanie i realizację planu konsolidacji fiskalnej.