Nowe przepisy na lotniskach: wyższe mandaty i zmiany w kwalifikacjach operatorów kontroli bezpieczeństwa

Operatorzy kontroli bezpieczeństwa na lotniskach w Polsce nie będą już zobowiązani do posiadania wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Takie zmiany przewiduje projekt nowelizacji prawa lotniczego, opublikowany w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Jednocześnie planowane jest podniesienie maksymalnej wysokości mandatów nakładanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej za naruszenia przepisów porządkowych na lotniskach z obecnych 500 zł do 5000 zł.

Zmiany w kwalifikacjach operatorów kontroli bezpieczeństwa

Obecnie operatorzy kontroli bezpieczeństwa (OKB), odpowiedzialni za kontrolę pasażerów, bagażu i ładunków, muszą posiadać zarówno certyfikat OKB, jak i wpis na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Ministerstwo Infrastruktury uznało wymóg wpisu na tę listę za nadmiarowy i przygotowało projekt nowelizacji, który zakłada jego zniesienie.

Projektodawcy podkreślają, że unijne przepisy wymagają od osób przeprowadzających kontrolę bezpieczeństwa jedynie posiadania certyfikatu operatora kontroli bezpieczeństwa. W większości państw Unii Europejskiej zadania związane z kontrolą bezpieczeństwa są oddzielone od zadań ochrony fizycznej, a od pracowników nie wymaga się uprawnień związanych z wyszkoleniem strzeleckim czy technikami interwencyjnymi.

Zgodnie z założeniami projektu operator kontroli bezpieczeństwa będzie musiał mieć obywatelstwo państwa Unii Europejskiej, Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) lub Szwajcarii, ukończone 18 lat, pozytywnie przejść rozszerzone sprawdzenie przeszłości, posiadać odpowiednie zdolności psychiczne i fizyczne oraz certyfikat OKB i wpis na prowadzonej przez prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego liście operatorów.

Ministerstwo Infrastruktury zaznacza, że deregulacja nie obniży poziomu bezpieczeństwa. W ramach rozwiązania kompensacyjnego służba ochrony lotniska będzie zobowiązana do utrzymywania przy punktach kontroli bezpieczeństwa uzbrojonych posterunków lub patroli złożonych z kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, gotowych do natychmiastowej interwencji w przypadku zagrożenia.

Podwyższenie mandatów i dostosowanie przepisów do unijnych regulacji

Projekt nowelizacji przewiduje także zwiększenie maksymalnej wysokości mandatów nakładanych przez funkcjonariuszy Straży Granicznej za niestosowanie się do przepisów porządkowych obowiązujących na lotnisku, naruszanie zakazów ustanowionych przez zarządzającego lotniskiem oraz niewykonywanie poleceń dowódcy statku powietrznego. Obecnie maksymalna wysokość takiego mandatu wynosi 500 zł, natomiast w projekcie podniesiono ją do 5000 zł.

W uzasadnieniu wskazano, że obecny limit jest nieadekwatny do społecznej szkodliwości części wykroczeń, zwłaszcza gdy zagrażają one bezpieczeństwu, zdrowiu lub życiu osób znajdujących się na lotnisku albo na pokładzie samolotu.

Nowelizacja ma również na celu dostosowanie polskich przepisów do nowych regulacji unijnych dotyczących jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej oraz wprowadzenie systemu sankcji za naruszanie części unijnych regulacji lotniczych. Projektodawcy wskazują, że Komisja Europejska oczekuje od Polski ustanowienia takich kar, a ich brak może skutkować wszczęciem postępowania o naruszenie prawa Unii Europejskiej.

Bezpieczeństwo i przesłanki przy wydawaniu zezwoleń

W ramach planowanych zmian przy wydawaniu zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie obsługi naziemnej na lotniskach będą brane pod uwagę przesłanki związane z bezpieczeństwem państwa, ochroną infrastruktury krytycznej, porządkiem publicznym oraz zdrowiem publicznym. Obecnie podobne regulacje dotyczą głównie zezwoleń na zarządzanie lotniskami.

Wprowadzone zmiany dotyczą ujednolicenia wymagań dotyczących operatorów kontroli bezpieczeństwa oraz zwiększenia wysokości sankcji za naruszenia przepisów porządkowych na lotniskach. Projekt nowelizacji prawa lotniczego jest obecnie na etapie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów.

Zmiany dotyczące kwalifikacji operatorów kontroli bezpieczeństwa oraz podwyższenia mandatów wpisują się w szerszy kontekst dostosowywania polskiego prawa do wymogów unijnych i podnoszenia standardów bezpieczeństwa na lotniskach.