Niemcy i grupa oszczędnych żądają cięć w budżecie UE na lata 2028-2034

Niemcy oraz Austria, Dania, Finlandia, Holandia i Szwecja wystąpiły z żądaniem głębokiej reformy unijnego budżetu na lata 2028-2034. Grupa ta, określana jako państwa oszczędne, domaga się cięć budżetowych sięgających setek miliardów euro oraz przesunięcia większej części środków na obronność i innowacje.

Wspólny list przywódców tych sześciu państw został opisany przez „Financial Times”. Państwa te odpowiadają łącznie za około 40 proc. dochodów budżetu UE. W liście podkreślono konieczność gruntownej reformy przyszłych ram finansowych Unii Europejskiej oraz konieczność dokonania wyborów dotyczących wydatków.

Żądania państw oszczędnych wobec struktury wydatków UE

Spór w negocjacjach budżetowych dotyczy przede wszystkim struktury wydatków unijnych. Państwa oszczędne postulują przesunięcie części środków z tradycyjnych polityk unijnych, takich jak polityka rolna oraz wsparcie dla słabiej rozwiniętych regionów, na obronność i innowacje. Według „Financial Times” polityka rolna oraz wsparcie regionalne pochłaniają obecnie około dwóch trzecich budżetu UE.

Przywódcy Niemiec, Austrii, Danii, Finlandii, Holandii i Szwecji argumentują swoje stanowisko zmianą sytuacji gospodarczej i bezpieczeństwa w Europie. Jednocześnie państwa te, będące największymi płatnikami netto do budżetu UE, chcą ograniczyć część dotychczasowych wydatków, zwiększając jednocześnie finansowanie obszarów związanych z bezpieczeństwem i konkurencyjnością gospodarczą.

Propozycja Komisji Europejskiej i harmonogram negocjacji

Podstawą do negocjacji jest propozycja Komisji Europejskiej przedstawiona w lipcu 2025 roku. KE zaproponowała budżet UE na lata 2028-2034 o wartości 1,76 biliona euro w cenach z 2025 roku, co odpowiada 1,98 biliona euro w cenach bieżących. Nominalnie byłby to największy wieloletni budżet w historii Unii Europejskiej.

W relacji do dochodu narodowego brutto państw członkowskich wzrost budżetu wynosi z około 1,1 proc. do 1,26 proc. unijnego DNB, uwzględniając inflację. Propozycja Komisji zakłada również zmianę sposobu finansowania części wspólnych priorytetów UE, jednak ostateczny kształt budżetu będzie przedmiotem negocjacji między państwami członkowskimi oraz instytucjami unijnymi.

Zgodnie z obecnym harmonogramem, budżet na lata 2028-2034 powinien zostać uzgodniony przed końcem 2026 roku. Przyjęcie wieloletnich ram finansowych wymaga jednomyślnej zgody wszystkich państw członkowskich. Stanowisko Niemiec i pozostałych państw oszczędnych będzie częścią dalszych negocjacji.

Jedno ze źródeł z państw oszczędnych przekazało „Financial Times”, że bez ograniczenia budżetu o setki miliardów euro porozumienie w tym roku nie będzie możliwe.

W efekcie negocjacje dotyczące przyszłego budżetu UE koncentrują się na kwestii cięć wydatków oraz przesunięciu priorytetów finansowania, zwłaszcza w kontekście rosnących potrzeb w obszarze obronności i innowacji.

W liście przywódców sześciu państw podkreślono, że przyszłe ramy finansowe muszą zostać gruntownie zreformowane, a decyzje dotyczące budżetu wymagają dokonania wyborów w zakresie wydatków.

Propozycja Komisji Europejskiej oraz stanowisko państw oszczędnych stanowią obecnie podstawę do dalszych negocjacji, które będą miały miejsce w najbliższych miesiącach, a ich wynik będzie kluczowy dla kształtu budżetu Unii Europejskiej na kolejne lata.