NATO zwiększa gotowość bojową na wschodniej flance w obliczu rosyjskich incydentów powietrznych i morskich

W ostatnich tygodniach NATO zmuszone było wielokrotnie reagować na naruszenia przestrzeni powietrznej i morskiej przez rosyjskie samoloty oraz drony. Incydenty te miały miejsce głównie na wschodniej flance sojuszu, w szczególności w Rumunii i Polsce, co wiąże się z nasileniem działań wojennych w Ukrainie i rosnącymi napięciami w regionie.

Rosyjskie drony nad Morzem Czarnym i reakcja Rumunii

W czwartek rumuńskie myśliwce F-16 zestrzeliły morski dron w pobliżu projektu gazowego Neptun Deep na Morzu Czarnym. Według ministra obrony Rumunii, Radu-Dinela Miruţă, dron został wykryty kilka setek metrów od platformy wydobywczej, około 80 mil na wschód od miasta Konstanca. Rumunia zwróciła się do NATO o zgodę na podjęcie działań, a decyzja o zniszczeniu drona została podjęta w celu ochrony personelu i infrastruktury krytycznej. Dron został bezpiecznie zniszczony przez dwa rumuńskie myśliwce F-16.

Prezydent Rumunii, Nicușor Dan, oskarżył Rosję o wysłanie drona i potępił takie incydenty jako nieodpowiedzialne. Według rumuńskich śledztw dron nie pochodził z Ukrainy, a dane wskazywały na pojedynczy dron zaangażowany w zdarzenie. NATO potwierdziło, że rumuńskie myśliwce zostały wysłane do reakcji na wykrycie drona w wyłącznej strefie ekonomicznej Rumunii na Morzu Czarnym.

Rumunia odnotowała liczne naruszenia przestrzeni powietrznej i incydenty z dronami od początku wojny na Ukrainie. W lipcu rumuńskie F-16 zestrzeliły trzy rosyjskie drony typu Shahed, które naruszyły rumuńską przestrzeń powietrzną. W maju rosyjski dron uderzył w budynek mieszkalny w Galați, raniąc dwie osoby. W odpowiedzi na naruszenia, rumuński parlament w 2025 roku przyjął prawo zezwalające na zestrzeliwanie dronów naruszających przestrzeń powietrzną kraju. Rumunia zintegrowała również system przeciwdronowy Merops, który jest mobilnym systemem opartym na sztucznej inteligencji, przeznaczonym do przechwytywania małych celów latających na niskich wysokościach.

Wzrost liczby scramble’ów NATO na wschodniej flance

Według danych NATO, liczba scramble’ów myśliwców na wschodniej flance sojuszu wzrosła o ponad 250% w lipcu 2026 roku w porównaniu do lipca 2025 roku. Wzrost ten jest związany z częstymi naruszeniami przestrzeni powietrznej przez rosyjskie samoloty, które często latają bez planu lotu i wyłączonych transponderów, co wymusza na NATO wysyłanie myśliwców do ich przechwytywania i identyfikacji.

W sierpniu polskie myśliwce F-16 przechwyciły rosyjski samolot rozpoznawczy Il-20 około 37 mil na północ od Łeby na Morzu Bałtyckim. Tego samego dnia dwa włoskie myśliwce Eurofighter Typhoon wystartowały z bazy w Szawlach na Litwie, aby przechwycić dwa rosyjskie samoloty wojskowe operujące nad Bałtykiem, które pozostały w przestrzeni międzynarodowej.

W lipcu NATO wysłało myśliwce po raz kolejny, gdy rosyjski dron naruszył rumuńską przestrzeń powietrzną na 20 minut. Dron został zestrzelony przez Ukrainę po opuszczeniu rumuńskiej przestrzeni powietrznej. W tym samym miesiącu rumuńskie F-16 zestrzeliły trzy rosyjskie drony Shahed, które naruszyły rumuńską przestrzeń powietrzną 24, 25 i 26 lipca.

Pod koniec lipca NATO wysłało myśliwce nad Polskę po incydencie z rosyjską rakietą manewrującą Kh-101, która naruszyła polską przestrzeń powietrzną o około 60 mil, zanim spadła na pole w regionie lubelskim. Wcześniej, 21 lipca, myśliwiec Saab JAS 39 Gripen NATO przechwycił rosyjski bombowiec Tu-22M3 nad Bałtykiem.

Reakcje państw członkowskich NATO

Polski minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o przechwyceniu rosyjskiego samolotu Il-20 przez polskie F-16 40 kilometrów na północ od Kołobrzegu. Samolot ten latał w przestrzeni międzynarodowej bez planu lotu i z wyłączonym transponderem. Polska zapowiedziała dalsze monitorowanie sytuacji i stanowczą reakcję na działania Federacji Rosyjskiej, podkreślając, że bezpieczeństwo polskiej przestrzeni powietrznej pozostaje priorytetem.

Premier Polski Donald Tusk odniósł się do incydentu z rakietą Kh-101, deklarując gotowość do jej zestrzelenia, gdyby kontynuowała lot nad Polską. Wcześniej w lipcu NATO wielokrotnie reagowało na rosyjskie naruszenia przestrzeni powietrznej i incydenty z dronami, podkreślając gotowość do obrony granic sojuszu.

Rosyjskie działania i ukraińskie kontrataki

Rosja kontynuuje intensywne działania wojskowe, w tym użycie dronów i samolotów rozpoznawczych w pobliżu granic NATO. Według rosyjskich źródeł, rosyjskie siły zestrzeliły ponad 600 ukraińskich dronów. Z kolei Ukraina przeprowadziła atak dronami na jedną z największych rosyjskich rafinerii ropy naftowej Slavneft-YANOS w Jarosławiu, około 155 mil na północny wschód od Moskwy, powodując liczne pożary na terenie zakładu.

Bezpieczeństwo infrastruktury krytycznej i wzrost napięć

Projekt Neptun Deep, znajdujący się około 99 mil od rumuńskiego wybrzeża na Morzu Czarnym, ma rozpocząć produkcję gazu w 2027 roku i uczynić Rumunię największym producentem gazu w Unii Europejskiej. Incydent z dronem w pobliżu tej platformy podkreśla zagrożenia dla infrastruktury krytycznej w regionie. Rumunia i inne państwa NATO zwiększają swoje zdolności obronne, w tym poprzez zakup systemów przeciwdronowych i integrację nowych technologii.

W ostatnich miesiącach incydenty z rosyjskimi dronami i samolotami wojskowymi nasiliły się. W tym czasie częstotliwość scramble’ów myśliwców NATO oraz monitoring przestrzeni powietrznej na wschodniej flance sojuszu uległy zwiększeniu. Państwa członkowskie deklarują gotowość do reagowania na wszelkie naruszenia i podkreślają znaczenie ochrony swoich granic oraz infrastruktury krytycznej.