Kolejka po polski węgiel: Litwini wykupują opał na północno-wschodniej granicy

Na polsko-litewskiej granicy rośnie zainteresowanie polskim węglem, głównie ze strony litewskich klientów. Węgiel jest dostępny przede wszystkim luzem, a na worki 25 kg trzeba czekać 3-4 tygodnie. Tona orzecha kosztuje około 1520 zł, jednak ceny różnią się w zależności od punktu sprzedaży. W powiecie sejneńskim można znaleźć orzech za 1700 zł za tonę, a także tańszy węgiel mieszany za 1200 zł za tonę.

Sprzedawcy z regionu podkreślają, że około 90 proc. klientów to Litwini, którzy wykupują dostępne zapasy węgla oraz brykietu torfowego. Węgiel trafia do klientów według ustalonej kolejki, a realizacja zamówień trwa od 2 do 3 dni. Wśród kupujących pojawiają się także osoby zainteresowane ekogroszkiem.

Różnice cenowe i dostępność węgla po obu stronach granicy

Ceny węgla w Polsce są niższe niż na Litwie. W Polskiej Grupie Górniczej najtańszy orzech z kopalni Ziemowit luzem kosztuje 1135 zł za tonę. Węgiel workowany w opakowaniach po 20 kg jest dostępny od 27,30 zł za worek, co daje około 1365 zł za tonę. Najdroższy węgiel na palecie z pięćdziesięcioma workami kosztuje 1560 zł za tonę, do czego należy doliczyć koszty transportu.

Na Litwie ceny węgla kamiennego w sierpniu wynoszą od około 370 euro (ok. 1600 zł) do 500 euro (ok. 2150 zł) za tonę. Ekogroszek kosztuje tam od 380 do 530 euro za tonę. Przykładowo, u dużego dostawcy Dameta średnia cena węgla to około 450 euro (ok. 1940 zł), a pelletu 475 euro (ok. 2050 zł). W związku z tym ceny węgla z Polski, nawet po doliczeniu marży i transportu, mogą być niższe niż ceny lokalne na Litwie.

Litwa nie posiada własnych kopalń węgla i musi go importować. Do niedawna głównym dostawcą był rosyjski węgiel, jednak sytuacja uległa zmianie po inwazji Rosji na Ukrainę. Według danych Litewskiej Agencji Energetycznej, stałe paliwa kopalne odpowiadały w ubiegłym roku za mniej niż 1 proc. końcowego zużycia energii na Litwie. Ciepło wytwarzane jest głównie w elektrociepłowniach z biomasy i odpadów, co stanowi około 88 proc. energii wykorzystywanej do ogrzewania w sieciach ciepłowniczych.

Rynek pelletu i plany transformacji ciepłownictwa w Polsce

W przeciwieństwie do węgla, pellet jest tańszy na Litwie niż w Polsce. Portal suvalkietis.lt informuje, że tona pelletu kosztuje obecnie na Litwie około 450 euro (ok. 1940 zł), a popyt przewyższa podaż, co może wpłynąć na wzrost cen. W Polsce średnia cena pelletu w lipcu wynosiła 2018 zł za tonę, podczas gdy w czerwcu było to 1784 zł. Polska Rada Pelletu wskazała, że ceny pelletu klasy jakości A1 w czerwcu były o około 20-30 proc. wyższe niż w tym samym okresie w 2025 roku.

Pod koniec czerwca Ministerstwo Energii przedstawiło założenia projektu Strategii transformacji ciepłownictwa do 2040 roku. Strategia ma wyznaczyć kierunki rozwoju ciepłownictwa systemowego, w tym modernizację, zwiększenie efektywności i wzmocnienie konkurencyjności. Planowane nakłady inwestycyjne do 2040 roku mają wynieść od 197 do 231 mld zł. Ministerstwo planuje, aby udział odnawialnych źródeł energii w ciepłownictwie systemowym wzrósł do 52,2 proc., a 100 proc. ciepła systemowego miało pochodzić ze źródeł nisko i bezemisyjnych.

W regionie północno-wschodnim Polski obserwuje się wzmożony ruch klientów litewskich, którzy kupują węgiel i brykiet torfowy, natomiast Polacy odwiedzają Litwę w celu zakupu pelletu. Ceny i dostępność opału po obu stronach granicy kształtują się odmiennie, co wpływa na zachowania zakupowe mieszkańców obu krajów.