KNF proponuje oprocentowanie kredytów hipotecznych oparte na stopie NBP

Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) zaproponowała, aby oprocentowanie kredytów hipotecznych było ustalane na podstawie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego (NBP) powiększonej o marżę banku. Ministerstwo Finansów zwróciło się do NBP oraz Europejskiego Banku Centralnego o opinię w tej sprawie. Według KNF, takie rozwiązanie mogłoby funkcjonować obok obecnie stosowanych wskaźników referencyjnych.

Propozycja KNF i jej uzasadnienie

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego wskazał, że konstrukcja oprocentowania kredytu hipotecznego jako sumy stopy banku centralnego i marży ma podstawy prawne i ekonomiczne. Jednocześnie podkreślił, że powinna ona pełnić przede wszystkim funkcję uzupełniającą wobec podstawowego standardu rynkowego.

KNF zaznaczył, że taka formuła oprocentowania może być elementem tzw. planu awaryjnego, o którym mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia 2016/1011. W związku z tym propozycja legislacyjna nie ma charakteru zmiany systemowej.

Urząd podkreślił, że stosowanie stopy banku centralnego jako elementu oprocentowania kredytów hipotecznych jest dopuszczone w ustawodawstwie wielu państw europejskich, w tym Czech, Danii, Niemiec, Austrii, Francji, Szwecji, Portugalii, Węgier, Cypru, Malty, Irlandii oraz Wielkiej Brytanii.

Możliwości wyboru i wpływ na rynek kredytów hipotecznych

Według KNF, taka konstrukcja oprocentowania zwiększa przejrzystość ceny kredytu oraz przenosi konkurencję między bankami na poziom marży. Ponadto ma wzmacniać transmisję impulsów polityki pieniężnej do gospodarstw domowych.

W propozycji zmian ustawowych wskazano, że strony umowy kredytu hipotecznego, jeśli nie ustaliły stałej stopy oprocentowania, będą mogły wybrać wskaźnik referencyjny lub stopę referencyjną banku centralnego właściwą dla waluty kredytu. W każdym przypadku marża ustalona w umowie pozostanie stałym elementem oprocentowania.

Przepisy przejściowe mają umożliwić konsumentom, którzy zawarli umowę o kredyt hipoteczny, skorzystanie z nowych instytucji wprowadzanych nowelizacją. Będą mogli oni uzgodnić stałą stopę oprocentowania lub wybrać między wskaźnikiem a stopą referencyjną banku centralnego.

Ministerstwo Finansów zwróciło się do Narodowego Banku Polskiego o opinię dotyczącą propozycji KNF i sektora bankowego w sprawie uwzględnienia stopy referencyjnej NBP przy wyznaczaniu oprocentowania kredytów hipotecznych. Wcześniej MF zwróciło się o opinię do Europejskiego Banku Centralnego.

Propozycja KNF przewiduje wprowadzenie dodatkowego standardu oprocentowania kredytów hipotecznych, który miałby funkcjonować obok obecnych wskaźników referencyjnych, a także obejmuje kwestie związane z pozycją prawną i swobodą wyboru konsumenta.

Wprowadzenie takiego rozwiązania wymagałoby zmiany ustawowej, która miałaby na celu uregulowanie możliwości wyboru wskaźnika referencyjnego lub stopy banku centralnego przez strony umowy kredytowej.

Wśród krajów europejskich, które stosują stopę banku centralnego jako element oprocentowania kredytów hipotecznych, znajdują się m.in. Niemcy, Francja, Szwecja oraz Wielka Brytania.

Propozycja KNF zakłada, że marża banku pozostanie stałym elementem oprocentowania, niezależnie od wyboru wskaźnika referencyjnego lub stopy banku centralnego.

Przepisy przejściowe mają umożliwić konsumentom, którzy już zawarli umowę kredytową, skorzystanie z nowych rozwiązań, takich jak uzgodnienie stałej stopy oprocentowania lub wybór między wskaźnikiem a stopą referencyjną banku centralnego.