Cudzoziemcy na polskim rynku pracy: liczba, struktura i zmiany regulacyjne

Polski rynek pracy odnotowuje wzrost zatrudnienia cudzoziemców, których liczba przekracza 1,3 mln osób. Najliczniejszą grupę stanowią obywatele Ukrainy, którzy według danych ZUS na koniec lipca 2026 r. liczyli 909 tys. osób. W porównaniu z czerwcem ich liczba wzrosła o 8 tys., a rok do roku o ponad 84,5 tys. osób.

Obywatele Ukrainy stanowią około 68% wszystkich cudzoziemców pracujących w Polsce. Według GUS na koniec marca 2026 r. było ich 783,9 tys., o 9,6% więcej niż na koniec marca 2025 r. oraz o 1,9% w stosunku do końca lutego 2026 r. W lutym 2026 r. udział Ukraińców wśród cudzoziemców wynosił 67,9%.

Struktura zatrudnienia cudzoziemców i ich pochodzenie

Poza Ukraińcami, kolejną pod względem liczebności grupą są obywatele Białorusi, których liczba wynosiła ponad 144 tys. według danych ZUS z lipca 2026 r. GUS podawał na koniec marca 2026 r. liczbę 121 099 Białorusinów wykonujących pracę w Polsce.

Inne znaczące grupy cudzoziemców to obywatele Indii (około 25,7 tys. ubezpieczonych w ZUS), Kolumbii (23,9 tys.), Gruzji (21,7 tys.), Filipin (15,3 tys.), Mołdawii (14,2 tys.), Nepalu (13,5 tys.), Wietnamu (12,2 tys.) oraz Rosji (11,8 tys.).

W ciągu ostatniej dekady liczba pracowników z Gruzji i Kolumbii wzrosła wielokrotnie. W grudniu 2016 r. w Polsce było około 600 Gruzinów i 100 Kolumbijczyków, a na koniec 2025 r. ich liczba wzrosła odpowiednio 36-krotnie i 239-krotnie.

GUS wskazuje, że 37,9% cudzoziemców pracowało wyłącznie na podstawie umów cywilnoprawnych, takich jak umowy zlecenia, co stanowi wzrost o 6,6% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego.

Zmiany w przepisach dotyczących ruchu bezwizowego i ich wpływ na rynek pracy

Od 22 sierpnia 2026 r. obowiązuje rozporządzenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które wprowadza obowiązek uzyskania wizy pracowniczej dla obywateli Kolumbii, Gruzji i Wenezueli, oprócz zezwolenia na pracę, w ramach ruchu bezwizowego. Wyjątkiem są osoby, które posiadają zezwolenie na pracę i rozpoczęły zatrudnienie przed wejściem w życie rozporządzenia.

Ekspert Pracodawców RP Piotr Rogowiecki wskazał, że wydanie pozwolenia na pracę może trwać nawet kilka miesięcy, a urzędy borykają się z niedoborem kadr i niedofinansowaniem. Zwrócił uwagę, że cudzoziemcy są potrzebni na polskim rynku pracy, a utrudnienia w legalizacji pobytu mogą wpłynąć na dostępność pracowników.

Według danych ZUS liczba cudzoziemców podlegających ubezpieczeniom społecznym stale rośnie. W 2016 r. było ich 293,2 tys., a pod koniec 2025 r. już 1,2 mln. W pierwszym półroczu 2026 r. liczba nowo wydanych zezwoleń na pracę dla cudzoziemców spadła o 50% w porównaniu do analogicznego okresu 2025 r., z 144 tys. do 69 tys.

Piotr Rogowiecki podkreślił, że Kolumbijczycy i Gruzini odgrywają coraz większą rolę na polskim rynku pracy. Według danych ZUS w Polsce pracuje 23 177 Kolumbijczyków i 22 118 Gruzinów, a Wenezuelczyków jest 1117.

Ekspert wskazał również, że cudzoziemcy często pracują w branżach, gdzie brakuje polskich pracowników, takich jak przetwórstwo przemysłowe, rybne, mięsne czy transport.

GUS prognozuje, że do 2060 r. z rynku pracy będzie ubywać około 200 tys. Polaków rocznie.

Analiza GUS dotycząca struktury zawodowej na rynku pracy w Polsce wskazuje, że wśród cudzoziemców dominują mężczyźni (59,9%). Najpopularniejszym zawodem wśród mężczyzn-cudzoziemców jest kierowca samochodu ciężarowego, który jest jednocześnie zawodem deficytowym. Kobiety-cudzoziemki najczęściej pracują jako sprzedawczynie, magazynierki i sprzątaczki.

Struktura zawodowa różni się w zależności od narodowości. Na przykład Białorusinki i Hinduski dominują w zawodach programistek i analityczek systemów komputerowych, a Gruzinki częściej pracują w przemyśle spożywczym.

W ostatnich latach polski rynek pracy przeszedł transformację z kraju emigracyjnego do imigracyjnego, co zostało podkreślone przez ekspertów.

Wzrost liczby cudzoziemców na rynku pracy jest widoczny zarówno w danych GUS, jak i ZUS, a także w statystykach dotyczących form zatrudnienia i pochodzenia pracowników.

Wprowadzone zmiany w przepisach dotyczących ruchu bezwizowego dotyczą wybranych państw i mają wpływ na procedury legalizacji pobytu i zatrudnienia cudzoziemców w Polsce.