Inflacja przewyższa wzrost płac, ograniczając siłę nabywczą Amerykanów

Inflacja w Stanach Zjednoczonych przewyższa tempo wzrostu płac, a realna siła nabywcza pracowników ulega zmniejszeniu. Dane z sierpnia pokazują, że ceny konsumpcyjne wzrosły o 3,4% w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego, podczas gdy średnie godzinowe wynagrodzenie zwiększyło się o 3,1%.

Realne średnie wynagrodzenie godzinowe, uwzględniające inflację, spadło o 0,1% w porównaniu z lipcem oraz o 0,3% w ujęciu rocznym. To oznacza, że pomimo nominalnego wzrostu płac, pracownicy tracą na wartości swoich dochodów.

Presja inflacyjna i jej wpływ na gospodarstwa domowe

Wzrost cen energii, zwłaszcza paliw, jest jednym z kluczowych czynników wpływających na obecne warunki ekonomiczne. W sierpniu ceny benzyny wzrosły o 3,9%, co stanowi ponad jedną trzecią całkowitego wzrostu wskaźnika cen konsumpcyjnych (CPI).

Wzrost cen paliw jest powiązany z zakłóceniami w dostawach wynikającymi z konfliktów geopolitycznych, między innymi w Iranie i na Ukrainie. W marcu odnotowano wzrost cen benzyny o 21%, co wpłynęło na rekordowy poziom kosztów związanych z posiadaniem samochodu według danych Navy Federal Credit Union.

Ekonomistka Heather Long z Navy Federal Credit Union wskazała, że od maja 2023 roku do kwietnia 2024 roku pracownicy stopniowo odzyskiwali utraconą siłę nabywczą, jednak od wiosny tego roku sytuacja uległa pogorszeniu, głównie z powodu wzrostu cen energii.

Zmiany te przekładają się na zachowania konsumentów. Dane z YouGov pokazują, że osoby o wyższych dochodach częściej robią zakupy spożywcze w sklepach typu Costco, podczas gdy konsumenci o średnich i niższych dochodach preferują sklepy takie jak Walmart Supercenter.

Wewnętrzne dane Navy Federal Credit Union, obejmujące około 15 milionów członków, potwierdzają przesunięcie wydatków konsumentów w kierunku sklepów dyskontowych i hurtowni. Heather Long zauważyła, że konsumenci starają się maksymalnie wykorzystać swoje środki, co jest widoczne w różnych grupach dochodowych.

Wzrost płac, rynek pracy i perspektywy inflacji

Według raportu z lipca średnie godzinowe wynagrodzenie wzrosło o 3,2% w ujęciu rocznym, co jest wartością niższą od aktualnej inflacji wynoszącej 3,4%. Eksperci wskazują, że presja płacowa jest obecnie ograniczona, a pracodawcy nie zwiększają znacząco wynagrodzeń, aby przyciągnąć pracowników.

Stopa bezrobocia w lipcu wyniosła 4,1%, jednak wzrost zatrudnienia był słaby, a w lipcu odnotowano nawet niewielki spadek liczby miejsc pracy. Spadek aktywności zawodowej jest zauważalny i jest najniższy od wielu lat poza okresem pandemii.

Zmniejszenie podaży siły roboczej, spowodowane między innymi przechodzeniem na emeryturę pokolenia Baby Boomers oraz polityką imigracyjną, teoretycznie powinno prowadzić do wzrostu płac. Jednak spadek popytu na pracowników powoduje, że konkurencja o pracowników jest mniejsza, co ogranicza wzrost wynagrodzeń.

W sektorach powiązanych z rozwojem sztucznej inteligencji, takich jak budownictwo, usługi informacyjne i energetyka, obserwuje się szybszy wzrost płac. Jednak potencjalne korzyści z wzrostu produktywności dzięki AI są nadal niepewne i mogą wymagać czasu na pełne ujawnienie się.

Niektórzy członkowie Federalnego Komitetu Otwartego Rynku (FOMC) opowiadają się za dalszymi podwyżkami stóp procentowych, zwracając uwagę na inflacyjne skutki inwestycji w infrastrukturę związaną z AI. Jednocześnie przewodniczący Fed Kevin Warsh wyraził nadzieję, że AI może przyczynić się do szybszego wzrostu gospodarczego.

Eksperci wskazują, że obecny rynek pracy charakteryzuje się niskim tempem zatrudniania i zwolnień, co wpływa na ograniczenie presji płacowej. Niepewność co do przyszłości, zwłaszcza w kontekście wpływu AI na branże, powoduje, że pracodawcy ostrożnie podchodzą do decyzji o podwyżkach.

W badaniu Uniwersytetu Michigan z sierpnia prawie trzy czwarte konsumentów uważa, że wzrost cen będzie przewyższał wzrost ich dochodów w ciągu najbliższego roku. Obawy dotyczą również wpływu wyższych cen energii na inne sektory gospodarki.

Wskaźnik nastrojów konsumenckich pozostaje na poziomie niższym niż w okresie pandemii, mimo że gospodarka nadal rośnie, a bezrobocie i liczba zwolnień pozostają niskie.

Badania wykazały, że prawie 40% pracowników doświadczyło spadku realnych płac w latach 2020–2024, co jest wyższym odsetkiem niż przed pandemią, kiedy dotyczyło to około 24% pracowników. Bonusy i podwyżki poza cyklem płacowym nie zrekompensowały w pełni utraty siły nabywczej.

W efekcie, mimo nominalnego wzrostu wynagrodzeń, wielu Amerykanów odczuwa spadek realnych dochodów, co wpływa na ich ocenę sytuacji ekonomicznej i decyzje konsumpcyjne.

Wzrost cen energii, zwłaszcza paliw, oraz ograniczony wzrost płac pozostają istotnymi czynnikami kształtującymi sytuację finansową gospodarstw domowych w USA.