Decyzje banków centralnych: Fed podnosi stopy, NBP i Bank Anglii zachowują powściągliwość

Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych zdecydowała o podwyżce stóp procentowych o 25 punktów bazowych, mimo publicznych żądań prezydenta Donalda Trumpa, który domagał się utrzymania ich na poziomie około 1%. Bank Anglii oraz Narodowy Bank Polski wybrały powściągliwość i nie zmieniły stóp procentowych. Bank Japonii podniósł stopy do poziomu najwyższego od 1995 roku, co spowodowało osłabienie jena.

Fed podnosi stopy wbrew oczekiwaniom politycznym

Decyzja Rezerwy Federalnej o podwyżce stóp procentowych o 25 punktów bazowych zapadła jednogłośnie. Szef Fedu, Kevin Warsh, został mianowany przez Donalda Trumpa, jednak według dr. Piotra Araka, głównego ekonomisty VeloBanku, Warsh nie chciał podnosić stóp, lecz zmusiła go sytuacja geopolityczna oraz utrzymująca się inflacja.

Donald Trump publicznie domagał się utrzymania stóp na poziomie około 1%, jednak decyzje wojenne administracji USA na Bliskim Wschodzie wymusiły dalszy wzrost stóp procentowych. Dr Arak wskazuje na paradoks polityki amerykańskiego prezydenta, który z jednej strony chciał niższych stóp, a z drugiej strony działania wojenne prowadzą do ich wzrostu.

Powściągliwość NBP i Banku Anglii oraz reakcja Banku Japonii

W przeciwieństwie do Fedu, Bank Anglii oraz Rada Polityki Pieniężnej w Polsce zdecydowały się na stabilizację stóp procentowych. Według dr. Piotra Araka, brytyjscy bankierzy wybrali strategię „poczekamy i zobaczymy”, co jest związane z osłabieniem gospodarki Wielkiej Brytanii oraz wysoką niepewnością polityczną, między innymi wynikającą z częstych zmian na stanowisku premiera.

Ekspert podkreśla, że obecna presja inflacyjna w Wielkiej Brytanii ma charakter specyficzny i rozchodzi się głównie kanałem paliwowym. Inflacja bazowa rośnie umiarkowanie, a brak jest dowodów na utrwalenie się efektów drugiej rundy. Jeśli ceny surowców ustabilizują się na wyższym poziomie, inflacja może wygasnąć bez konieczności gwałtownego schładzania gospodarki podwyżkami stóp.

W Polsce Rada Polityki Pieniężnej jest bliżej podwyżek stóp procentowych niż ich obniżek w najbliższych miesiącach, choć najbardziej prawdopodobna pozostaje stabilizacja stóp.

Dr Arak zwraca uwagę, że tradycyjne narzędzia banków centralnych mają ograniczoną skuteczność wobec zjawisk o charakterze podażowym i geopolitycznym. Decyzje o podwyżkach lub obniżkach stóp procentowych nie wpływają na infrastrukturę surowcową ani nie są tarczą antylotniczą dla konfliktów zbrojnych.

Bank Japonii podniósł stopy procentowe o 25 punktów bazowych do poziomu najwyższego od 1995 roku. Po tej decyzji kurs jena osłabił się, a inwestorzy zwrócili uwagę na rozkład głosów w zarządzie Banku Japonii, gdzie pojawiły się dwa głosy przeciw podwyżce, co zostało odebrane jako sygnał możliwego wyhamowania cyklu podwyżek.

Dr Arak ocenia, że pesymizm dotyczący zakończenia cyklu podwyżek w Japonii jest przesadzony i spodziewa się kolejnej podwyżki w ciągu najbliższych 1-2 miesięcy ze względu na wciąż podwyższoną inflację.

Ekspert wskazuje, że różnica w oprocentowaniu między dolarem a jenem pozostaje atrakcyjna, ponieważ Fed również zacieśnia politykę monetarną i podnosi stopy procentowe. W związku z tym oba banki centralne poruszają się w podobnym cyklu, co zapobiega gwałtownemu wycofywaniu kapitału z rynku i gwałtownemu zwijaniu transakcji typu carry trade.

Decyzje banków centralnych w USA, Wielkiej Brytanii, Polsce i Japonii pokazują różne strategie wobec obecnych wyzwań gospodarczych i geopolitycznych. Fed zdecydował się na podwyżkę stóp mimo sprzeciwu politycznego, Bank Anglii i NBP wybrały stabilizację, a Bank Japonii podniósł stopy do najwyższego poziomu od ponad 30 lat, co wywołało reakcję na rynku walutowym.