Ceny gazu w Europie rosną w związku z napięciami na Bliskim Wschodzie i niskimi zapasami

Ceny gazu w Europie rosną, osiągając najwyższe poziomy od wielu miesięcy. Prognozy mówią o możliwości przekroczenia 100 euro za megawatogodzinę (MWh) w czwartym kwartale 2026 roku. Wzrost cen jest związany z nasileniem konfliktów na Bliskim Wschodzie oraz niskim poziomem zapasów gazu w magazynach Unii Europejskiej.

Wzrost cen gazu a sytuacja na Bliskim Wschodzie

Benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie (ICE Entawex Dutch TTF) w połowie września 2026 roku osiągnęły poziom około 82,86 euro za MWh, co stanowi wzrost o 0,4 proc. w ciągu dnia oraz niemal 20 proc. od początku września. Ceny są blisko najwyższych poziomów od zimy 2022 roku.

Wzrost notowań gazu jest powiązany z obawami inwestorów dotyczącymi zakłóceń dostaw gazu z Bliskiego Wschodu, gdzie sytuacja w konflikcie zbrojnym uległa pogorszeniu. Jemeńscy rebelianci Huti, wspierani przez Iran, przeprowadzili ataki na bazę wojskową w Arabii Saudyjskiej, a wojska saudyjskie odpowiedziały nalotami na cele Huti. Rebelianci opanowali również całe jemeńskie wybrzeże Morza Czerwonego, w tym wyspę Perim w cieśninie Bab al-Mandab, która jest strategicznym szlakiem między Europą a Azją.

Władze Iranu wskazały, że nie będą prowadzić rozmów pokojowych z Waszyngtonem, dopóki nie zostaną spełnione warunki stawiane przez Teheran. Prezydent USA Donald Trump zadeklarował otwartość na powrót do rozmów, jednocześnie zapowiadając, że kraje nie wspierające USA w konflikcie z Iranem będą musiały zwrócić koszty wojny.

Konflikt na Bliskim Wschodzie spowodował odcięcie około jednej piątej światowych dostaw skroplonego gazu ziemnego (LNG), co zmusza Europę do konkurowania o ładunki gazu z innymi odbiorcami, w tym z Azją. Zakłócenia w ruchu transportowym w cieśninie Ormuz, kluczowym szlaku dla dostaw LNG z Bliskiego Wschodu, utrzymują się, co wpływa na sytuację na rynku gazu.

Niskie zapasy gazu i rosnący import LNG w Europie

Zapasy gazu ziemnego w magazynach Unii Europejskiej są na niskim poziomie w porównaniu do średniej pięcioletniej. We wrześniu 2026 roku wynosiły one 68,0 proc. wobec średniej 84,4 proc. na tę porę roku, co odpowiada 769,87 TWh gazu. W sierpniu poziom zapasów wynosił 61,7 proc. przy średniej 80,0 proc., a w lipcu 53,7 proc. wobec średniej 69,3 proc. W Polsce zapełnienie magazynów gazu wynosiło 90,1 proc. wobec sezonowej średniej 92,7 proc., co odpowiada 33,20 TWh gazu.

Europa zwiększyła import LNG do 1,7 miliona ton w tygodniu zakończonym 21 sierpnia 2026 roku, co stanowi wzrost o 15 proc. w porównaniu z poprzednim tygodniem i jest najwyższym poziomem od czerwca. Analitycy Goldman Sachs prognozują, że w grudniu ceny gazu LNG mogą przekroczyć 100 euro za MWh, co mogłoby ograniczyć popyt w Azji i umożliwić zwiększenie dostaw LNG do Europy.

Jednak tempo uzupełniania zapasów gazu w Europie jest oceniane jako niewystarczające, a niski poziom magazynowania budzi obawy przed nadchodzącym sezonem grzewczym.

Wzrost cen gazu jest również związany z działaniami wojskowymi USA i Iranu. Amerykańskie siły zakończyły dziewiątą z kolei noc ataków na cele w Iranie, a irański Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC) zapowiedział utrzymanie blokady cieśniny Ormuz do czasu spełnienia warunków Teheranu. W niedzielę dwa statki zostały unieruchomione, a dwa inne zrezygnowały z próby przepłynięcia cieśniną, co praktycznie wstrzymało przepływ gazu LNG przez ten szlak.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych Omanu poinformowało, że rozmowy z Iranem dotyczące przyszłego zarządzania cieśniną Ormuz przebiegają pozytywnie, jednak ostrzegło przed atakami na statki na tym strategicznym szlaku wodnym.

W połowie sierpnia 2026 roku benchmarkowe kontrakty na gaz w Amsterdamie wynosiły około 65,83 euro za MWh, po wzroście o 7 proc. w poprzednim tygodniu. W lipcu ceny gazu osiągnęły poziom około 60 euro za MWh, najwyższy od marca 2026 roku, co było związane z nasileniem działań wojennych między USA a Iranem oraz ryzykiem zakłóceń w dostawach gazu z Bliskiego Wschodu.

Zapasy gazu w magazynach UE w lipcu wynosiły 53,7 proc. wobec średniej 69,3 proc., co odpowiadało 606,61 TWh gazu.

W ostatnich miesiącach ceny gazu w Europie wykazywały dużą zmienność, a rynek wyceniał ryzyko opóźnień w dostawach LNG przez cieśninę Ormuz. W sierpniu 2026 roku ceny kontraktów TTF w Amsterdamie wynosiły około 57,25 euro za MWh, co stanowiło wzrost o 3,1 proc. w ciągu dnia.

Zapasy gazu w magazynach UE w sierpniu wynosiły 58,8 proc. wobec średniej 75,7 proc. na tę porę roku, co odpowiadało 664,97 TWh gazu. Był to najniższy poziom sezonowy zapasów gazu w Europie od 2009 roku.

Szef irańskiej dyplomacji Abbas Araghchi poinformował, że Teheran nie prowadzi bezpośrednich negocjacji z USA, choć obie strony wymieniają wiadomości przez pośredników. IRGC oświadczył, że blokada cieśniny Ormuz będzie utrzymana do momentu spełnienia wszystkich warunków postawionych przez Iran.

Wobec tych wydarzeń Europa ma coraz mniej czasu na uzupełnienie zapasów gazu przed zimą, a sytuacja na rynku gazu pozostaje napięta.