Byli funkcjonariusze PRL odzyskują pełne emerytury dzięki przepisowi w ustawie dezubekizacyjnej

Od 2017 roku obowiązuje tzw. ustawa dezubekizacyjna, która przewiduje obniżki emerytur dla byłych funkcjonariuszy służb i policjantów, którzy choć jeden dzień pracowali w strukturach uznanych przez Instytut Pamięci Narodowej za organy państwa totalitarnego. W praktyce oznaczało to, że wielu z nich otrzymywało emeryturę minimalną, która obecnie wynosi około 1,7 tys. zł na rękę.

Gazeta Wyborcza przypomina, że katalog osób objętych ustawą został znacznie rozszerzony i obejmuje m.in. pracowników wydziałów łączności, policjantów z oficerskim szkoleniem w PRL, funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu oraz informatyków z departamentu PESEL. Decyzje o obniżkach świadczeń otrzymało blisko 40 tys. osób, w tym około 8 tys. wdów i dzieci pobierających renty rodzinne po funkcjonariuszach.

Przywracanie pełnych emerytur na podstawie art. 8a ustawy dezubekizacyjnej

Nowy rząd zapowiedział naprawę sytuacji byłych funkcjonariuszy, a przywracanie pełnych emerytur odbywa się na podstawie art. 8a ustawy dezubekizacyjnej. Przepis ten umożliwia szefowi Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wydawanie zgód na wypłatę pełnych świadczeń.

Wystarczy, że funkcjonariusz, któremu zmniejszono emeryturę, złoży wniosek do ministra MSWiA. Przywrócenie pełnej emerytury jest jednak uzależnione od spełnienia określonych warunków. Służba w PRL musi być „krótkotrwała”, a sam funkcjonariusz powinien „rzetelnie wykonywać zadania i obowiązki” w wolnej Polsce, w tym „w szczególności z narażeniem zdrowia i życia”.

Statystyki dotyczące decyzji o przywróceniu pełnych świadczeń

Biuro prasowe MSWiA przekazało, że od 13 grudnia 2023 roku wydano ponad 2,7 tysiąca decyzji pozytywnych dotyczących przywrócenia pełnych emerytur byłym funkcjonariuszom PRL. Odrzucono jedynie 40 wniosków.

Gazeta Wyborcza podkreśla, że zarówno były prezydent Andrzej Duda, jak i obecny szef IPN Karol Nawrocki dawali do zrozumienia, że nie podpisaliby nowej ustawy dezubekizacyjnej, co jednak nie przeszkadza w stosowaniu art. 8a umożliwiającego przywracanie świadczeń.

Ustawa dezubekizacyjna od 2017 roku wpływała na obniżenie emerytur funkcjonariuszy służb PRL, jednak obecnie dzięki przepisowi art. 8a możliwe jest ich częściowe odwrócenie w drodze decyzji administracyjnych.

Wśród osób, które otrzymały decyzje o przywróceniu pełnych emerytur, znajdują się byli funkcjonariusze, którzy spełnili wymogi dotyczące długości służby w PRL oraz rzetelności wykonywania obowiązków w wolnej Polsce.

W sumie obniżki świadczeń dotknęły blisko 40 tysięcy osób, w tym także około 8 tysięcy wdów i dzieci pobierających renty rodzinne po byłych funkcjonariuszach.

Przywracanie pełnych emerytur odbywa się na podstawie wniosków składanych do ministra MSWiA, który na ich podstawie wydaje decyzje administracyjne. Od 13 grudnia 2023 roku wydano ponad 2,7 tysiąca pozytywnych decyzji, a odrzucono 40 wniosków.

Przepis art. 8a ustawy dezubekizacyjnej stanowi podstawę prawną do przywracania pełnych świadczeń, pod warunkiem spełnienia określonych kryteriów dotyczących służby i zachowania byłych funkcjonariuszy.

W ten sposób osoby, które miały obniżone emerytury na mocy ustawy dezubekizacyjnej, mogą odzyskać pełne świadczenia, jeśli ich służba była krótkotrwała, a oni sami wykonywali obowiązki rzetelnie i z narażeniem zdrowia lub życia w wolnej Polsce.