Wydatki na Fundusz Kościelny w 2027 roku wzrosną do ponad 283 mln zł

Projekt ustawy budżetowej na 2027 rok zakłada wzrost wydatków na Fundusz Kościelny do 283 mln 560 tys. zł. To o 11 mln zł więcej niż w 2026 roku, kiedy planowano wydatki na poziomie 272 mln 560 tys. zł. Fundusz Kościelny powstał na mocy ustawy z 20 marca 1950 roku i ma charakter rekompensaty dla Kościołów i związków wyznaniowych za przejęte przez państwo nieruchomości ziemskie.

Fundusz Kościelny jest wykorzystywany przede wszystkim na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne osób duchownych. Według danych Najwyższej Izby Kontroli, w latach 2021-2023 z Funduszu Kościelnego Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji wydało łącznie 618 mln 433 tys. zł. Z tej kwoty 585 mln 265 tys. zł przeznaczono na składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne duchownych, 31 mln 728 tys. zł na dotacje na konserwację i remonty obiektów sakralnych o wartości zabytkowej, a 1 mln 439 tys. zł na wspomaganie działalności charytatywno-opiekuńczej Kościoła.

Historia i przeznaczenie Funduszu Kościelnego

Fundusz Kościelny został utworzony na podstawie ustawy z 20 marca 1950 roku o przejęciu przez państwo dóbr martwej ręki oraz o poręczeniu proboszczom posiadania gospodarstw rolnych. Jego celem było zrekompensowanie Kościołom i związkom wyznaniowym utraconych nieruchomości ziemskich. Dochody z tych nieruchomości miały być dzielone proporcjonalnie do wielkości zabranych majątków. Obecnie z Funduszu korzystają wszystkie legalnie działające w Polsce związki wyznaniowe, w tym także te, które nie istniały w kraju w 1950 roku i nie utraciły żadnych nieruchomości.

Wydatki z Funduszu Kościelnego w ostatnich latach systematycznie rosły. W 2021 roku wyniosły 193 mln 664 tys. zł, a w 2023 roku wzrosły do 224 mln 646 tys. zł. W 2025 roku budżet Funduszu wyniósł 275 mln 710 tys. zł, a w 2024 roku 257 mln zł.

Waloryzacja minimalnej emerytury i jej wpływ na wydatki

W projekcie ustawy budżetowej na 2027 rok przewidziano również waloryzację minimalnej emerytury. Zgodnie z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, coroczna waloryzacja świadczeń opiera się na średniorocznym wskaźniku cen towarów i usług konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów.

Według rządowego komunikatu z czerwca, prognozowana minimalna emerytura od 1 marca 2027 roku wzrośnie o 68,85 zł i wyniesie 2047,34 zł brutto. Szacowany koszt waloryzacji to około 16,7 mld zł. Ostateczna wysokość wskaźnika waloryzacji zostanie ogłoszona po publikacji danych makroekonomicznych przez prezesa GUS w lutym 2027 roku. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego ogłosi wysokość wskaźnika w ciągu trzech dni roboczych od tej daty.

Od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura w Polsce wynosi 1978,49 zł brutto.

Wśród propozycji politycznych dotyczących Funduszu Kościelnego, Koalicja Obywatelska w swoim programie wymieniła likwidację Funduszu oraz zaprzestanie przekazywania środków z budżetu państwa na rzecz Kościoła katolickiego.

Wydatki na Fundusz Kościelny w kolejnych latach pozostają istotnym elementem budżetu państwa, a ich struktura obejmuje przede wszystkim składki na ubezpieczenia społeczne duchownych oraz dotacje na konserwację zabytkowych obiektów sakralnych i wsparcie działalności charytatywnej Kościoła.