USA wskazują ponad 40 krajów pomagających Chinom unikać ceł Trumpa

Biały Dom opublikował raport, w którym wskazuje, że ponad 40 krajów pomagało Chinom unikać amerykańskich ceł nałożonych za czasów prezydenta Donalda Trumpa. Wśród wymienionych państw znalazły się Kanada, Indie, Meksyk, Japonia oraz Korea Południowa. Według raportu, kraje te umożliwiły Chinom ominięcie ceł na kwotę sięgającą dziesiątek miliardów dolarów.

Mechanizm omijania ceł – transshipment

Proces, o którym mowa, to tzw. transshipment, czyli przeładunek towarów przez inne państwa w celu uzyskania niższych stawek celnych. W praktyce oznacza to, że chińskie produkty są wysyłane do krajów o niższych stawkach importowych do USA, a następnie stamtąd eksportowane do Stanów Zjednoczonych. Biały Dom zarzuca Chinom wykorzystywanie tej metody do ukrywania rzeczywistego pochodzenia towarów oraz do zmiany opakowań w celu uzyskania niższych ceł.

Skala i koszty dla USA

Według rządu USA, wartość towarów przemieszczanych w ten sposób mieści się w przedziale od 30 do 300 miliardów dolarów. Doradca ds. handlu Białego Domu, Peter Navarro, stwierdził, że praktyka ta kosztowała Stany Zjednoczone miliardy dolarów oraz miejsca pracy. Raport opisuje transshipment jako "oszustwo ukryte w dokumentacji" i podkreśla, że obecnie jest to zjawisko o dużej skali i zaawansowaniu, określane jako globalna sieć cieni.

Reakcje i stanowiska

Rzecznik ambasady Chin w Waszyngtonie oświadczył, że wojny handlowe nie mają zwycięzców i wyraził sprzeciw wobec amerykańskich ceł oraz wykorzystywania państwowej siły przeciwko chińskim firmom. Dodał, że wszelkie jednostronne działania lub umowy dotyczące towarów przeładowywanych nie powinny szkodzić interesom stron trzecich.

Wykorzystanie technologii i dalsze sankcje

Biały Dom poinformował, że do wykrywania prób omijania ceł wykorzystuje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji. Pomimo zawieszenia większości ceł po rozmowach w maju 2025 roku, USA i Chiny kontynuują wymianę sankcji, w tym ograniczenia dotyczące importu humanoidalnych robotów do USA oraz zaostrzone restrykcje Chin na eksport dronów.

Kontekst polityczny i gospodarczy

Raport pojawił się na kilka tygodni przed planowanym spotkaniem prezydenta Trumpa z chińskim przywódcą Xi Jinpingiem w Waszyngtonie. W kwietniu 2025 roku Trump wprowadził szerokie cła na dziesiątki partnerów handlowych USA, opierając się na przekonaniu, że takie działania wspierają amerykańskie miejsca pracy i gospodarkę. Chociaż część tych sankcji została unieważniona przez Sąd Najwyższy USA, Trump wielokrotnie wprowadzał nowe cła, korzystając z innych podstaw prawnych.

Oceny ekspertów

Chang Pao Li, profesor ekonomii na Singapore Management University, wskazał, że raport może zostać wykorzystany do wzmocnienia pozycji negocjacyjnej USA w rozmowach handlowych z Chinami. Zwróciła uwagę, że zmiany w przepływach handlowych mogą częściowo odzwierciedlać legalne przeniesienia produkcji i reorganizację łańcuchów dostaw. Zaznaczyła również, że gospodarki silniej zintegrowane z chińskimi łańcuchami dostaw mogą napotkać dodatkowe ryzyka i koszty.

W opublikowanym raporcie Biały Dom podkreśla, że Chiny wykorzystują kraje trzecie jako przystanki pośrednie, a także stosują metody zmiany opakowań i dokumentacji, aby ukryć prawdziwe pochodzenie towarów. W ten sposób Chiny unikają wyższych ceł nakładanych na bezpośredni eksport do USA.

Wśród krajów wymienionych w raporcie znajdują się Kanada, Indie, Meksyk, Japonia oraz Korea Południowa. Biały Dom zwrócił się do ambasad tych państw o komentarz w sprawie zarzutów zawartych w raporcie.

Raport opisuje transshipment jako "oszustwo ukryte w dokumentacji" i wskazuje na rozwój globalnej sieci cieni, która umożliwia Chinom unikanie ceł na dużą skalę. Zastosowanie sztucznej inteligencji służy wykrywaniu i przeciwdziałaniu tym praktykom.

Pomimo zawieszenia większości ceł po rozmowach w maju 2025 roku, USA i Chiny kontynuują wymianę sankcji, w tym ograniczenia dotyczące importu humanoidalnych robotów do USA oraz zaostrzone restrykcje Chin na eksport dronów. W kwietniu 2025 roku Trump wprowadził szerokie cła na dziesiątki partnerów handlowych USA, opierając się na przekonaniu, że takie działania wspierają amerykańskie miejsca pracy i gospodarkę. Część tych sankcji została unieważniona przez Sąd Najwyższy USA, jednak Trump wielokrotnie wprowadzał nowe cła, korzystając z innych podstaw prawnych.

W raporcie podkreślono, że praktyka transshipment jest obecnie bardziej rozbudowana i zaawansowana niż w przeszłości, obejmując szeroką i skomplikowaną sieć krajów i firm. Wartość towarów przemieszczanych w ten sposób jest szacowana na dziesiątki miliardów dolarów, co według Białego Domu ma negatywny wpływ na amerykańską gospodarkę i rynek pracy.

Raport został opublikowany w kontekście trwających napięć handlowych między USA a Chinami oraz zbliżającego się spotkania przywódców obu państw w Waszyngtonie. Wskazuje na kontynuację sporów handlowych pomimo wcześniejszych prób zawieszenia ceł i negocjacji.