USA w nowej fazie nacisku gospodarczego na Iran – wypowiedzi JD Vance'a i Scotta Bessenta

Stany Zjednoczone rozpoczęły nową fazę konfrontacji z Iranem, w której głównym narzędziem jest presja ekonomiczna – poinformował wiceprezydent USA JD Vance. W rozmowie na antenie "The Clay Travis & Buck Sexton Show" Vance określił tę strategię jako "delikatny taniec", ponieważ obie strony stosują wobec siebie wzajemne naciski gospodarcze. Dodał, że w ostatnich tygodniach to Iran odczuwał znacznie większą presję niż Stany Zjednoczone.

Vance wskazał, że ceny paliw dla Amerykanów pozostają podwyższone, ale spadły "znacząco" dzięki wysiłkom USA, które z pomocą wojska umożliwiły transport dużych ilości ropy i gazu przez Cieśninę Ormuz. Według danych firmy Kpler, ruch statków przez cieśninę pozostaje znacznie ograniczony – w poniedziałek odnotowano 10 przepływów, a w niedzielę zaledwie 2, podczas gdy przed konfliktem dziennie przechodziło tam około 130 statków.

Vance podkreślił, że głównym atutem Iranu jest kontrola nad dostępem do Cieśniny Ormuz. Zaznaczył, że celem USA jest umożliwienie wystarczającego eksportu ropy i gazu, aby złagodzić presję na amerykańskich kierowców i ceny energii, jednocześnie wywierając znaczący nacisk ekonomiczny na Iran. Wiceprezydent stwierdził, że Iran jest karany za ataki na statki handlowe i USA będą przeciwdziałać takim działaniom.

Nowa faza nacisku ekonomicznego i stanowisko administracji USA

Wiceprezydent JD Vance zaznaczył, że obecna faza konfliktu to przede wszystkim nacisk gospodarczy, który jest najskuteczniejszym narzędziem w osiąganiu celów USA wobec Iranu. Przyznał, że Iran może próbować odwzajemnić się podobnymi działaniami, ale podkreślił, że to Teheran odczuwa większą presję.

W podobnym tonie wypowiedział się sekretarz Skarbu USA Scott Bessent, który w rozmowie z CNBC ocenił, że intensyfikacja sankcji może zmniejszyć prawdopodobieństwo wznowienia dużej skali działań wojskowych. Bessent zapowiedział, że administracja amerykańska będzie egzekwować sankcje z pełną mocą wobec krajów i podmiotów, które będą wspierać Iran, w tym poprzez transfery finansowe, zakup irańskiej ropy lub transfery morskie.

Według Bessenta, sankcje będą uzupełnieniem trwającej blokady morskiej portów irańskich, tworząc "podwójny cios" wymierzony w irański reżim. Zapowiedział również konferencję prasową na 24 sierpnia, podczas której zostaną przedstawione szczegóły nowych środków sankcyjnych.

W kontekście roli Chin, które według danych z 2025 roku kupują ponad 80% irańskiej ropy eksportowanej drogą morską, Bessent wezwał Pekin do dostosowania się do amerykańskiej polityki sankcji. Ambasada Chin w Waszyngtonie odpowiedziała, że sankcje i presja nie przyczyniają się do rozwiązania problemu i wezwała do odpowiedzialnych działań oraz rozwiązywania kwestii drogą polityczną i dyplomatyczną.

Zapowiedzi prezydenta Trumpa i sytuacja na Cieśninie Ormuz

W środę wieczorem prezydent Donald Trump ogłosił na platformie Truth Social rozpoczęcie "Ekonomicznego D-Day" przeciwko Iranowi, zapowiadając "wojnę gospodarczą i izolację na bezprecedensową skalę". Ostrzegł, że każde państwo, które będzie wspierać Iran finansowo lub gospodarczo, spotka się z poważnymi konsekwencjami ekonomicznymi.

Trump określił Iran jako "na linie życia" i "na skraju upadku", odnosząc się do działań USA dotyczących braku możliwości posiadania przez Iran broni nuklearnej. Wcześniej wskazywał, że znaczenie Cieśniny Ormuz może maleć wraz z uruchamianiem nowych infrastrukturalnych projektów energetycznych, takich jak rosnąca liczba rurociągów.

Prezydent USA zaznaczył, że Stany Zjednoczone dysponują "bardzo drakońskimi sankcjami" wobec Iranu, choć nie ujawnił szczegółów dotyczących konkretnych działań. Po upływie 60-dniowego okresu negocjacji między USA a Iranem Trump poinformował, że nie ma obecnie prowadzonych ani planowanych rozmów z Teheranem, a blokada morska pozostaje w mocy. Cieśnina Ormuz jest otwarta i funkcjonuje, a wszystkie miny wodne zostały usunięte lub zdetonowane.

Wojna z Iranem trwa blisko sześć miesięcy, bez jasnych oznak zbliżenia się do rozwiązania dyplomatycznego lub militarnego. Cieśnina Ormuz, która przed lutym była trasą dla około jednej piątej światowego handlu ropą, pozostaje kluczowym punktem nacisku, choć ruch statków jest znacznie ograniczony. Z kolei Zjednoczone Emiraty Arabskie ogłosiły wstrzymanie wszelkiego handlu z Iranem po nowych atakach rakietowych.

Wiceprezydent Vance podkreślił, że celem USA jest stworzenie sytuacji, w której nie tylko irańskie instalacje nuklearne zostaną zniszczone, ale także nie będzie możliwości ich odbudowy. Powiedział, że amerykańskie działania dotyczą trwałych zmian w realiach na miejscu.

Wypowiedzi Vance'a i Bessenta oraz zapowiedzi Trumpa dotyczą kontynuacji i zaostrzenia polityki gospodarczej wobec Iranu, obejmującej sankcje oraz działania militarne na morzu. Równocześnie pozostaje otwarta kwestia reakcji innych państw, zwłaszcza Chin, na amerykańskie żądania wstrzymania współpracy gospodarczej z Teheranem.