Ukraińskie ataki na centra danych Yandex znacząco ograniczyły ruch botów w rosyjskiej sieci

Ukraińskie ataki dronowe na rosyjskie centra danych Yandex w dniach 8-11 października spowodowały poważne zakłócenia w działaniu infrastruktury tej firmy. W wyniku tych uderzeń ponad 80 platform usługowych, w tym aplikacje bankowe i przewozowe, doświadczyło problemów z dostępnością. Dane firmy Cloudflare pokazują gwałtowny spadek ruchu botów generujących automatyczne zapytania HTTP w sieci Yandex, który niemal zanikł.

Według analiz Cloudflare, pierwszy atak 8 października na centrum danych w Sasowie w obwodzie riazańskim zmniejszył ruch botów-crawlerów do 57 proc. wcześniejszego poziomu. Kolejne uderzenie 9 października w obwodzie kałuskim oraz atak 11 października na obiekt w obwodzie włodzimierskim spowodowały dalsze obniżenie aktywności, aż do poziomu 0,4 proc. najwyższego ruchu odnotowanego w ciągu dwóch tygodni przed atakami.

Zakres i charakter zakłóceń w sieci Yandex

Dane NetBlocks, organizacji monitorującej łączność internetową, potwierdzają spadek dostępności i łączności w sieci Yandex po ataku 11 października. Według tych danych łączność w sieci Yandex Cloud spadła do około 30 proc. normalnego poziomu, a w sieci Yandex LLC do 63 proc.

Wskaźniki NetBlocks mierzą dostępność sieci, natomiast Cloudflare analizuje ruch HTTP generowany przez boty. Oba źródła opisują poważne zakłócenia w infrastrukturze Yandex, choć dotyczą różnych aspektów funkcjonowania sieci.

Według informacji przytoczonych przez portal Tom's Hardware, problemy dotknęły co najmniej 84 usług Yandex, a zakłócenia mogły obejmować znacznie więcej obszarów niż sam ruch botów.

Różnice między botami sieciowymi a kontami propagandowymi

W mediach społecznościowych pojawiły się sugestie, że spadek ruchu botów w sieci Yandex oznacza wyłączenie rosyjskich kont wykorzystywanych do operacji wpływu i propagandy. Jednak serwis Niebezpiecznik zwraca uwagę, że dane Cloudflare dotyczą przede wszystkim automatycznych programów wysyłających żądania HTTP, takich jak roboty indeksujące strony, narzędzia do wykrywania podatności, systemy prób logowania metodą brute force czy rozsyłania spamu.

Boty te różnią się od kont w mediach społecznościowych, które mogą publikować komentarze, rozpowszechniać narracje polityczne lub sztucznie zwiększać zasięgi treści. Spadek ruchu HTTP nie dowodzi, że konta propagandowe przestały działać.

Niebezpiecznik zaznacza, że nie można wykluczyć, iż infrastruktura Yandex była wykorzystywana do hostowania części systemów wspierających operacje wpływu, ale dostępne dane nie pozwalają określić skali takiego wykorzystania ani wpływu uszkodzeń na działalność farm trolli.

Użytkownicy mediów społecznościowych zgłaszają anegdotycznie spadek aktywności kont kojarzonych z rosyjską propagandą, jednak nie wiadomo, czy jest to bezpośredni efekt uszkodzenia infrastruktury Yandex, czy innych przyczyn.

Yandex jest największą firmą technologiczną w Rosji, oferującą m.in. wyszukiwarkę, usługi taxi, kurierskie oraz platformę muzyczną. Według danych IntelliNews, koncern obsługuje około 70 proc. wszystkich zapytań internetowych w Rosji, wyprzedzając Google.

Ukraińskie ataki na centra danych Yandex nastąpiły kilka tygodni po rosyjskich uderzeniach na ukraińską infrastrukturę cyfrową, które spowodowały zakłócenia w działaniu usług internetowych i telekomunikacyjnych na terenie Ukrainy.

W wyniku tych wydarzeń ruch botów w sieci Yandex spadł niemal do zera, a dostępność wielu usług firmy została poważnie ograniczona.