Prezydent przedstawił projekt ustawy obniżającej ceny paliw i limitującej marże koncernów

Prezydent planuje skierować do Sejmu własny projekt ustawy mający na celu obniżenie cen paliw. Propozycja zakłada pełne zwolnienie sprzedaży detalicznej paliw z podatku od sprzedaży detalicznej do 31 marca 2027 roku. Dodatkowo przewiduje możliwość elastycznego obniżenia stawek akcyzy przez ministra finansów oraz wprowadzenie ustawowego limitu na marże rafineryjne, importowe i hurtowe koncernów paliwowych.

Szef gabinetu Prezydenta RP, Paweł Szefernaker, poinformował, że projekt ustawy zakłada obniżenie cen paliw na stacjach oraz uniemożliwienie nieuczciwych zysków koncernom paliwowym. Projekt ten ma także obniżyć presję inflacyjną.

Główne założenia projektu ustawy

Propozycja prezydenta, nazwana PKN – Paliwo Kosztuje Normalnie, zakłada zamrożenie marż koncernów paliwowych w drodze rozporządzenia ministra energii. Marże miałyby odpowiadać kwotowo tzw. "marży uczciwej", co ma wyeliminować nadzwyczajną marżę obecną obecnie w cenie paliwa.

Minister w Kancelarii Prezydenta, Karol Rabenda, wskazał, że obecna marża wynosi około 2,30-2,50 zł na litrze paliwa. Po wprowadzeniu zamrożenia marż na poziomie kilkudziesięciu groszy, cena paliwa na stacjach mogłaby spaść o około 1,70-2,60 zł na litrze.

Projekt przewiduje również tarczę podatkową, która obejmuje zwolnienie z podatku detalicznego oraz przywrócenie elastyczności opłaty akcyzowej. Rabenda zaznaczył, że według propozycji budżet państwa nie ucierpiałby, ponieważ nie zrealizowałyby się dodatkowe wpływy budżetowe wynikające z wyższych cen paliw, które nie były uwzględnione we wpływach budżetowych.

Reakcje i kontekst legislacyjny

Szef gabinetu prezydenta zarzucił rządowi, że obecny projekt ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków osiągniętych w okresie od marca do grudnia 2026 roku ze zbycia paliw ciekłych jest identyczny z pierwotnym projektem, który został odrzucony przez prezydenta.

Doradca prezydenta, Leszek Skiba, wyjaśnił, że większe wpływy z VAT wynikają z wyższych cen ropy oraz wzrostu marży Orlenu. Skiba ocenił, że rządowy pakiet CPN kosztował do tej pory około 4,8 miliarda złotych, a rząd w budżecie dysponuje nadal nadwyżkowymi 5 miliardami złotych z tytułu wyższych wpływów VAT ze sprzedaży paliw.

Pod koniec lipca prezydent Karol Nawrocki zdecydował o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków ze sprzedaży paliw ciekłych, wskazując m.in. na działanie wstecz przepisów.

Premier Donald Tusk poinformował, że jeśli prezydent podpisze nową wersję ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków, rząd wprowadzi kolejny pakiet obniżający ceny paliw.

Projekt prezydenta ma zostać przedstawiony do końca tygodnia w formie kompletnej ustawy. Propozycje zakładają obniżenie cen paliw na stacjach o 1,7-2,6 zł na litrze, a także likwidację nadzwyczajnej marży koncernów paliwowych poprzez ustawowe limity.

W projekcie przewidziano także zwolnienie z podatku detalicznego oraz elastyczne obniżenie stawek akcyzy przez ministra finansów, co ma wpłynąć na obniżenie cen paliw do końca marca 2027 roku.

Propozycja prezydenta różni się od rządowego projektu ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków, który według szefa gabinetu prezydenta jest identyczny z pierwotnym, odrzuconym przez prezydenta projektem.

W projekcie prezydenta przewidziano także mechanizmy mające na celu uniemożliwienie koncernom paliwowym osiągania nadzwyczajnych zysków, które obecnie występują w cenach paliw.

Wprowadzenie ustawowego limitu marży rafineryjnej, importowej i hurtowej ma być realizowane przez rozporządzenie ministra energii, co ma zapewnić kontrolę nad wysokością marż i ich wpływem na ceny paliw na stacjach.

Projekt ustawy prezydenta jest elementem szerszej dyskusji na temat sposobów obniżenia cen paliw i ograniczenia ich wpływu na inflację oraz budżet państwa.