Ponad 23 mld zł może trafić na giełdę dzięki Osobistym Kontom Inwestycyjnym

Polacy coraz więcej oszczędzają, jednak większość środków wciąż przechowują w gotówce i na depozytach bankowych. Wprowadzenie Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI) wiąże się z oferowaniem preferencji podatkowych, które dotyczą inwestowania części oszczędności na rynku kapitałowym. Według analityków Biura Maklerskiego PKO BP, dzięki OKI do 2030 roku na polski rynek akcji może trafić ponad 23 mld zł brutto, a z programu skorzysta ponad 2 mln osób.

Cel i znaczenie Osobistych Kont Inwestycyjnych

OKI mają zwiększyć udział krajowych oszczędności w finansowaniu przedsiębiorstw, co może wpłynąć na wzrost gospodarczy. Ustawa dotycząca OKI ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku, jeśli zostanie podpisana przez prezydenta. Kamil Kliszcz, zastępca dyrektora w Biurze Maklerskim PKO BP, wskazuje, że nowe środki napływające na rynek kapitałowy dzięki promocji regularnego oszczędzania zwiększą głębokość i płynność rynku, a także umożliwią pozyskanie kapitału szerszemu gronu spółek i emitentów.

Obecna struktura oszczędności Polaków

Z raportu Biura Maklerskiego PKO BP wynika, że obecnie 67 proc. aktywów finansowych gospodarstw domowych w Polsce stanowią gotówka i lokaty, natomiast produkty związane z rynkiem kapitałowym to 27 proc. W strefie euro proporcje te wynoszą odpowiednio 40 proc. i 56 proc. Bezpośrednie i pośrednie inwestycje w akcje stanowią około 5 proc. aktywów finansowych polskich gospodarstw domowych.

Prognozy dotyczące wartości aktywów zgromadzonych na OKI

Analitycy szacują, że wartość aktywów zgromadzonych w programie OKI może przekroczyć 100 mld zł w ciągu trzech lat od uruchomienia oraz prawie 200 mld zł w ciągu pięciu lat. Według prognoz na polski rynek akcji w latach 2027-2030 może napłynąć 23 mld zł brutto, co odpowiada 15 mld zł netto.

Doświadczenia zagraniczne i kultura inwestowania

Programy zachęcające do regularnego oszczędzania z wykorzystaniem zachęt podatkowych są powszechne w Europie i na świecie. W Polsce istnieją już podobne rozwiązania, głównie skoncentrowane na oszczędzaniu emerytalnym. W Szwecji udział osób korzystających z usług maklerskich sięga około 90 proc., a w Wielkiej Brytanii około 50 proc. W Polsce rachunki maklerskie posiada około 15 proc. osób zatrudnionych, a rachunki w funduszach inwestycyjnych około 16 proc. Na dojrzałych rynkach Unii Europejskiej wskaźniki te wynoszą średnio odpowiednio 26 i 32 proc.

Czynniki wpływające na sukces OKI

Kamil Kliszcz wskazuje, że sukces programu zależy od wielu czynników, takich jak prostota i czytelność rozwiązania dla klientów, brak ograniczeń zniechęcających do korzystania, skuteczna promocja i edukacja, sprawność operacyjna uczestników rynku, przyjazna oferta dla klienta oraz brak barier regulacyjnych i konfliktów między uczestnikami rynku. Doświadczenia Szwecji i Wielkiej Brytanii pokazują, że popularność takich programów rośnie stopniowo.

Prognozy dotyczące liczby kont OKI

Według prognoz Biura Maklerskiego PKO BP w Polsce w pierwszych dwóch latach funkcjonowania OKI ma powstawać około 800 tys. nowych kont rocznie, a w kolejnym roku około 500 tys. To oznaczałoby około 2,1 mln rachunków po trzech latach od uruchomienia programu.

Oferta inwestycyjna i zasady opodatkowania

W ramach OKI będzie można inwestować w różne instrumenty, takie jak akcje, fundusze inwestycyjne, ETF-y, obligacje oraz depozyty, wszystko na jednym rachunku. Ustawa przewiduje preferencyjne zasady opodatkowania dla aktywów zgromadzonych na OKI do wartości 100 tys. zł. W przypadku lokat bankowych i obligacji skarbowych limit ten wynosi 25 tys. zł.

Konstrukcja OKI zakłada kwotę, do której inwestor jest zwolniony z podatku od zysków kapitałowych. Po przekroczeniu tej kwoty opodatkowanie pojawia się na innych zasadach – nie od zysku, lecz od wielkości aktywów. Kamil Kliszcz wskazuje, że ta konstrukcja powinna w średnim terminie zapewnić dodatkowe korzyści podatkowe w porównaniu z klasycznym rachunkiem maklerskim objętym podatkiem od zysków kapitałowych.

Wpływ OKI na finansowanie gospodarki

Jednym z celów OKI jest zwiększenie udziału rynku kapitałowego w finansowaniu gospodarki. Obecnie wartość spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych odpowiada około 31 proc. polskiego PKB, podczas gdy średnia dla Unii Europejskiej wynosi 63 proc., a w Niemczech i Hiszpanii około 65 proc. Raport wskazuje, że większy udział krajowych oszczędności na rynku kapitałowym może poprawić dostęp przedsiębiorstw do finansowania i ograniczyć zależność od kapitału zagranicznego.

Stopa oszczędności gospodarstw domowych w Polsce wzrosła z przeciętnego poziomu 6,5 proc. dochodu rozporządzalnego w poprzedniej dekadzie do 9 proc. w 2025 roku oraz 9,6 proc. w pierwszym kwartale 2026 roku. Środki kierowane na inwestycje finansowe odpowiadały około 7 proc. PKB, głównie za sprawą rosnącego zainteresowania funduszami inwestycyjnymi.

OKI mają być atrakcyjne zarówno dla inwestorów aktywnych na rynku obligacji i akcji, jak i dla gospodarstw domowych, które dopiero rozważają inwestowanie nadwyżek finansowych i szukają alternatywy dla depozytów i lokat.

Materiał przedstawia najważniejsze informacje dotyczące wprowadzenia Osobistych Kont Inwestycyjnych, ich potencjalnego wpływu na rynek kapitałowy oraz prognozy dotyczące wartości aktywów i liczby użytkowników tego rozwiązania.