Polska wykorzysta całą pulę środków z unijnego programu SAFE na inwestycje obronne

Polska wykorzysta całą przyznaną kwotę 43,7 mld euro z unijnego programu SAFE, przeznaczonego na wsparcie szybkiego ponownego uzbrojenia państw członkowskich. Wiceszefowa Ministerstwa Obrony Narodowej Magdalena Sobkowiak-Czarnecka podkreśliła, że środki te są wydatkowane zgodnie z rozporządzeniem SAFE, które jasno określa cele finansowania, koncentrując się przede wszystkim na polskim przemyśle zbrojeniowym.

Mechanizm SAFE to unijny instrument pożyczkowy o wartości 150 mld euro, mający na celu wsparcie krajów uczestniczących w finansowaniu inwestycji obronnych. Polska jest największym beneficjentem tego programu i otrzymała 43,7 mld euro w postaci niskooprocentowanych pożyczek.

Wykorzystanie środków SAFE w polskim przemyśle zbrojeniowym

Wiceszefowa MON zaznaczyła, że do końca maja podpisano umowy o łącznej wartości 120 mld zł z polskim przemysłem zbrojeniowym, które są realizowane w ramach mechanizmu SAFE. Polska nie planuje zwracać żadnej części otrzymanych środków do Brukseli. W listopadzie wszystkie państwa uczestniczące w mechanizmie SAFE mają przedstawić raporty z wykorzystania funduszy, a w przypadku Polski raport będzie jednoznaczny – nie zostanie zwrócony ani jeden euro.

Wiceminister obrony poinformowała również, że w najbliższym czasie zostanie przesłana do Brukseli tzw. mała nowelizacja SAFE, która obejmie między innymi zmiany dotyczące wielkości niektórych zakupów. Przykładem jest planowane zwiększenie liczby pozyskiwanych przez Polskę samolotów do tankowania w powietrzu Airbus A330 MRTT z dwóch do czterech.

Plany zakupowe i współpraca w ramach SAFE

Wiceminister Sobkowiak-Czarnecka wskazała, że trwają rozmowy dotyczące ewentualnego wspólnego zakupu samolotów wczesnego ostrzegania. Szczegóły dotyczące partnerów oraz konkretnych modeli samolotów nie zostały ujawnione. Wojsko określa swoje zapotrzebowanie, a Agencja Uzbrojenia prowadzi rozeznanie rynku w tym zakresie.

W kontekście wsparcia dla Ukrainy, wiceszefowa MON podkreśliła, że Polska chce pomagać, jednak obecnie obowiązuje rozporządzenie SAFE, które precyzuje cele wykorzystania środków. Zgodnie z tym rozporządzeniem środki są wydatkowane przede wszystkim na inwestycje w polskim przemyśle zbrojeniowym.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zapowiedziała wykorzystanie pozostałych środków z programu SAFE na wspieranie wspólnych projektów europejskich oraz ukraińskich firm zbrojeniowych. Wypowiedź ta została przytoczona w kontekście dyskusji o wsparciu dla Ukrainy.

Na początku listopada wszystkie państwa uczestniczące w mechanizmie SAFE mają przedstawić raporty z wykorzystania środków. Polska planuje wykorzystać całą przyznaną kwotę i nie zwrócić żadnych funduszy do Brukseli. Wiceszefowa MON zaznaczyła, że trudno obecnie przewidzieć, czy jakiekolwiek środki wrócą do Brukseli z innych państw uczestniczących w programie.

Mechanizm SAFE pozostaje ważnym narzędziem finansowania inwestycji obronnych w Polsce, a środki z niego pochodzące są wykorzystywane zgodnie z obowiązującymi przepisami i priorytetami określonymi przez polskie władze.