Polska przyspiesza odejście od węgla i rozwija małe reaktory jądrowe

Ministerstwo Energii przygotowuje nową politykę energetyczną Polski, która ma zostać przyjęta w 2027 roku. Wiceminister energii Wojciech Wrochna poinformował, że dokument ten będzie miał charakter strategiczny i programowy, a jego projekt zostanie opublikowany do konsultacji na początku przyszłego roku. Polityka ta ma uwzględniać przede wszystkim moce energetyczne, które są już w budowie lub przygotowywane do realizacji, na przykład morskie farmy wiatrowe, które uzyskały wsparcie w ramach aukcji.

W tym tygodniu Rada Ministrów zatwierdziła aktualizację Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ). Dokument przewiduje rozpoczęcie komercyjnej eksploatacji pierwszego bloku pierwszej elektrowni jądrowej w 2036 roku, a drugiego około 2040 roku. Kolejnym krokiem po przyjęciu PPEJ będzie opublikowanie mapy drogowej dotyczącej rozwoju modułowych reaktorów jądrowych (SMR). Według zapowiedzi wiceministra Wrochny, mapa ta powinna zostać udostępniona w ciągu kilkunastu do kilkudziesięciu dni.

Tempo odejścia od węgla i wsparcie dla energetyki jądrowej

Wiceminister energii podkreślił, że tempo odejścia od węgla jest przesądzone. Negocjacje z Komisją Europejską dotyczące przedłużenia formy publicznego wsparcia dla elektrowni węglowych będą miały charakter krótkoterminowy i w niewielkim stopniu wpłyną na politykę energetyczną Polski. Polityka energetyczna będzie natomiast determinować rozwój sektora energetycznego w latach 2030-2034, a także strategię długoterminową po 2035 roku. Kluczowymi elementami będą budowa nowych mocy o charakterze systemowym oraz tempo odchodzenia od węgla.

Rozwój małych reaktorów modułowych w Polsce

Projekt małych reaktorów modułowych (SMR) realizuje należąca do Michała Sołowowa firma Synthos Green Energy (SGE). Współpracuje ona z Orlenem w ramach spółki joint venture Orlen Synthos Green Energy (OSGE). Plan zakłada budowę do 26 reaktorów BWRX-300 w sześciu lokalizacjach, w tym we Włocławku, Stawach Monowskich i Stalowej Woli. Prace prowadzone są obecnie w trzech lokalizacjach, a uruchomienie pierwszego bloku planowane jest na 2032 rok.

SGE jest współinwestorem technologii SMR opartej na reaktorze BWRX-300, opracowanym przez GE Vernova Hitachi Nuclear Energy. Reaktor ten należy do rodziny reaktorów wodno-wrzących (BWR) i ze względu na moc około 300 MWe jest klasyfikowany jako mały reaktor modułowy. Projekt jest na etapie pozyskiwania kapitału, a spółka zyskała nowych inwestorów, którzy zdecydowali się zainwestować łącznie 500 mln zł.

Ministerstwo Energii planuje, że nowa polityka energetyczna będzie dokumentem bardziej elastycznym niż dotychczasowe plany, unikającym zbyt szczegółowego przeliczania wszystkich parametrów, co ma odpowiadać na dynamiczne zmiany w sektorze energetycznym i gospodarczym.

Wszystkie te działania wpisują się w aktualizację krajowej strategii energetycznej, której celem jest uwzględnienie zarówno rozwoju energetyki jądrowej, jak i odnawialnych źródeł energii, przy jednoczesnym ograniczeniu udziału węgla w miksie energetycznym Polski.