Orlen i Synthos Green Energy blisko porozumienia w sprawie małych reaktorów jądrowych

Orlen i Synthos Green Energy zbliżają się do finalizacji porozumienia dotyczącego wspólnego przedsięwzięcia w obszarze małych reaktorów jądrowych. Po długich negocjacjach prezes Orlenu Ireneusz Fąfara poinformował agencję Bloomberg, że do osiągnięcia kompromisu pozostały dwie lub trzy kluczowe kwestie, które wciąż dzielą obie strony. Mimo różnic w tych punktach, Fąfara wyraził przekonanie, że przy dobrej woli uda się dojść do porozumienia jeszcze przed końcem roku.

Strategia Orlenu zakłada wzrost całkowitej mocy zainstalowanej w czystych źródłach energii z około 2 GW w 2025 roku do ponad 14 GW w 2035 roku. Obecnie dominują w tym miksie fotowoltaika oraz wiatraki na lądzie. W perspektywie dekady największy wzrost ma pochodzić z inwestycji w morskie farmy wiatrowe, magazyny energii oraz małe reaktory jądrowe, które mają stanowić stabilne uzupełnienie nowego miksu wytwórczego.

Negocjacje i sporne kwestie dotyczące projektu małych reaktorów

Współpraca Orlenu z Synthos Green Energy, kontrolowanym przez Michała Sołowowa, trwa od 2021 roku. Negocjacje dotyczące projektu małych reaktorów jądrowych skomplikowały się po zmianach politycznych i personalnych w zarządzie Orlenu. Jednym z głównych punktów spornych jest podział obowiązków przy realizacji pierwszego reaktora, który ma powstać na terenie Anwilu we Włocławku. Prezes Orlenu podkreślił, że koncern, jako finansujący projekt, chce mieć decydujący wpływ na jego rozwój. Zaznaczył, że umowa zawarta przez poprzedni zarząd ograniczała rolę Orlenu, co obecny zarząd chce zmienić.

Nie ma sporu co do docelowej liczby reaktorów, które mogłaby wybudować wspólna spółka, choć partnerzy mają różne ambicje. Michał Sołowow planuje wybudować w Polsce 26 jednostek reaktorów BWRX-300, współpracując z GE Vernova. Orlen natomiast dąży do zbudowania co najmniej dwóch małych reaktorów modułowych (SMR) na własne potrzeby.

Wsparcie finansowe i międzynarodowe porozumienia

Potencjalne zaangażowanie Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) w projekt małych reaktorów zostało pozytywnie ocenione przez prezesa Orlenu. Fąfara wskazał, że PFR jako partner finansowy jest dobrym wyborem dla realizacji kolejnych inwestycji w tym obszarze.

Z nieoficjalnych informacji wynika, że ostateczna umowa między Orlenem a Synthos Green Energy mogłaby zostać zawarta już w połowie października, jednak termin na finalizację porozumienia ustalono na koniec roku. Orlen nie rozważa obecnie alternatywnych wariantów współpracy.

Małe reaktory modułowe to stosunkowo nowa koncepcja na świecie. Pierwszy reaktor BWRX-300 powstaje obecnie w Kanadzie, a jego wdrożenie w innych krajach, w tym w Polsce, może zależeć od powodzenia tego projektu.

Ambicje Synthos Green Energy wykraczają poza rynek polski. Departament Stanu USA poinformował o zawarciu przez spółkę szerokiego porozumienia z amerykańską GE Vernova, japońskim Hitachi oraz południowokoreańskim Samsung C&T. Program ma zapewnić niezawodną energię milionom mieszkańców Europy oraz przyczynić się do realizacji inwestycji w reaktory o wartości ponad 150 mld dolarów w nadchodzących latach.

Departament Stanu USA przekazał również, że USA, Japonia i Korea Południowa przyjęły plan wdrożenia memorandum dotyczącego rozmieszczania małych reaktorów modułowych w państwach trzecich. Według Waszyngtonu rozwój floty SMR ma pomóc zaspokoić rosnące globalne zapotrzebowanie na energię.

Orlen i Synthos Green Energy kontynuują negocjacje, które mają doprowadzić do finalizacji umowy jeszcze w tym roku. Projekt dotyczy rozwoju małych reaktorów jądrowych w Polsce oraz jest częścią międzynarodowych inicjatyw związanych z tą technologią.