Największe IPO w historii Afryki: Rafineria Dangote pozyskuje 1,6 mld dolarów

Najbogatszy Afrykanin, Aliko Dangote, uruchomił największą pierwszą ofertę publiczną akcji (IPO) na kontynencie afrykańskim. Oferta dotyczy jego nigeryjskiej rafinerii ropy naftowej i zakłada pozyskanie co najmniej 1,6 mld dolarów. Akcje spółki Dangote Petroleum Refinery and Petrochemicals są oferowane po cenie 525 nigeryjskich nairów za sztukę, co przy obecnym kursie odpowiada około 1,6 mld dolarów przy pełnym objęciu emisji.

Oferta publiczna obejmuje 4,1 mld nowych akcji, a w przypadku wysokiego popytu liczba emitowanych akcji może wzrosnąć o 30 proc., co pozwoliłoby pozyskać około 2,1 mld dolarów. Zapisy na akcje potrwają miesiąc i zakończą się 13 października. Oferta jest promowana jako "IPO dla ludu", z minimalną inwestycją wynoszącą 10 akcji, czyli około 5250 nairów (około 4 dolarów). Akcje są dostępne m.in. za pośrednictwem banków i platform fintech, aby umożliwić udział również drobnym inwestorom, którzy wcześniej nie inwestowali na giełdzie.

Znaczenie IPO dla rynku i inwestorów

Oferta cieszy się zainteresowaniem wśród drobnych inwestorów. Przykładowo, Nigeryjczyk Isah Salisu wypłacił 50 tys. nairów ze swoich oszczędności, aby zainwestować w rafinerię. Przy cenie emisyjnej wartość rafinerii szacowana jest na około 47–49 mld dolarów, co stanowi ponad dwukrotność kosztów budowy zakładu, które wyniosły około 20 mld dolarów.

Debiut giełdowy może również wpłynąć na majątek samego Aliko Dangote. Według wyliczeń "The Guardian" udane IPO mogłoby zwiększyć wartość jego majątku o około 23 mld dolarów, podnosząc ją do blisko 60 mld dolarów. Dangote zbudował swój majątek głównie w branży cementowej i cukrowniczej, a w ostatnich latach centralnym elementem jego imperium stała się rafineria ropy naftowej w pobliżu Lagos.

Rafineria Dangote i jej wpływ na rynek paliw w Nigerii

Rafineria Dangote została uruchomiona w 2024 roku i znacząco zmieniła rynek paliw w Nigerii. Pomimo że Nigeria jest jednym z największych producentów ropy naftowej w Afryce, wcześniej krajowe moce rafineryjne były niewystarczające, co powodowało konieczność importu znacznej części benzyny i innych produktów naftowych.

Dane amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) wskazują, że eksport produktów naftowych z Nigerii wzrósł w drugim kwartale 2026 roku do średnio 350 tys. baryłek dziennie, podczas gdy w 2023 roku wynosił 46 tys. baryłek dziennie. Jednocześnie import produktów naftowych drogą morską spadł do mniej niż 130 tys. baryłek dziennie, wobec prawie 400 tys. baryłek dziennie w 2023 roku.

Początkowa moc przerobowa rafinerii wynosiła 650 tys. baryłek dziennie, a po rozbudowach wzrosła do około 700 tys. baryłek dziennie. Celem Dangote jest zwiększenie mocy do 1,4 mln baryłek dziennie, a środki pozyskane z IPO mają być przeznaczone również na finansowanie dalszej ekspansji zakładu.

Wraz z rekordową ofertą publiczną wiążą się ryzyka typowe dla inwestowania na giełdzie. Ekspert ekonomiczny Abdulrazak Ibrahim Fagge zwrócił uwagę, że osoby inwestujące po raz pierwszy nie powinny lokować w IPO pieniędzy, których mogą potrzebować w najbliższych latach, ponieważ cena akcji po debiucie giełdowym może spaść. Ostrzegł także przed potencjalnymi oszustwami i zalecił korzystanie wyłącznie z oficjalnie zatwierdzonych kanałów dystrybucji akcji.

Dla Aliko Dangote IPO jest elementem większego planu, który zakłada przekształcenie jego konglomeratu w jeden z motorów przemysłowej niezależności Afryki oraz zmniejszenie zależności kontynentu od importowanych paliw i innych produktów przemysłowych. Podczas ceremonii podpisania dokumentów związanych z IPO Dangote podkreślił potrzebę odwagi i samodzielnego kierowania zmianami w rozwoju gospodarek afrykańskich.

Oferta publiczna akcji rafinerii Dangote stanowi istotne wydarzenie na afrykańskim rynku kapitałowym, łącząc dostępność dla drobnych inwestorów z ambicjami rozwoju przemysłowego na kontynencie.