Mastercard wprowadza obowiązek płatności offline dla kart i terminali w Europie od 2027 roku

Mastercard zapowiedział, że od lutego 2027 roku wszystkie karty z jego znakiem będą musiały umożliwiać płatności bez połączenia z bankiem. Od maja tego samego roku obowiązek ten zostanie rozszerzony na terminale płatnicze POS w Europie. Wprowadzenie tej zmiany wiąże się z potrzebą zwiększenia odporności systemu płatniczego na ewentualne zakłócenia w łączności, które mogą trwać nawet kilka dni.

Dotychczas przerwy w działaniu infrastruktury kartowej były krótkotrwałe i liczone w godzinach, a w przypadku dłuższych awarii jedyną dostępną opcją pozostawała gotówka. W ostatnich latach temat odporności systemów płatniczych na zakłócenia stał się istotny dla banków centralnych w Europie, zwłaszcza po problemach z podmorskimi kablami w krajach skandynawskich w połowie 2025 roku oraz działaniach Łotwy w 2026 roku.

Mechanizmy płatności offline w kartach Mastercard

Karty płatnicze mogą realizować płatności offline na dwa sposoby:

• Płatność z autoryzacją offline – mikroprocesor karty samodzielnie i bezpiecznie weryfikuje PIN. Wydawca karty może ustawić limity kwotowe i liczby transakcji offline, po przekrocaniu których karta odmówi autoryzacji. Dane transakcji są zapisywane w terminalu i przesyłane do rozliczenia po odzyskaniu łączności.
• Płatność offline z odroczoną autoryzacją („store and forward”) – transakcja nie jest autoryzowana w chwili jej wykonania. Terminal zapisuje dane lokalnie, a po przywróceniu łączności przesyła je do autoryzacji online. Ten mechanizm jest stosowany m.in. przy zakupach na pokładzie samolotu oraz w niektórych automatach biletowych w Polsce.

Oba sposoby umożliwiają realizację płatności w warunkach braku łączności, jednak do tej pory były stosowane wyjątkowo, gdyż preferowana jest jak najczęstsza autoryzacja online ze względów bezpieczeństwa.

Według informacji Mastercard, po wdrożeniu wymagań w całej Europie konsumenci będą mogli używać kart z czipem podczas awarii, aby płacić za niezbędne artykuły w supermarketach, sklepach spożywczych, na stacjach benzynowych, w aptekach oraz w automatach biletowych. Płatności offline będą działać poprzez bezpieczne przechowywanie limitów wydatków na czipie karty. Jeśli terminal straci połączenie, transakcja może zostać zatwierdzona lokalnie do limitu 200 euro za transakcję, ustalonego wcześniej przez bank wydający kartę. Po przywróceniu połączenia transakcja zostanie przesłana do rozliczenia.

Inicjatywy na rzecz odporności systemów płatniczych w Europie

Wzmocnienie odporności obiegu pieniądza w Europie jest również celem projektu cyfrowego euro, promowanego przez Europejski Bank Centralny (EBC). Cyfrowe euro, będące formą CBDC (central bank digital currency), jest projektowane z myślą o działaniu w warunkach zakłóceń infrastruktury płatniczej.

W przetargach związanych z tym projektem ponad połowa budżetu na innowacje, wynoszącego 1,1 mld euro, została przeznaczona na stworzenie technicznych podstaw umożliwiających płatności offline. Już w 2025 roku EBC informował o mechanizmie doładowywania portfela cyfrowego euro z połączonego rachunku bankowego „na zapas”, który umożliwia użytkownikowi korzystanie z e-pieniądza podczas przerw w dostawie energii lub łączności.

Raport EBC wspomina także o możliwości doładowania portfeli offline w warunkach nadzwyczajnych, co wiązałoby się z przesłaniem środków do portfela offline poza standardową infrastrukturą płatniczą, na przykład lokalnie, z portfela do portfela lub za pomocą przygotowanych wcześniej kodów QR, jeśli infrastruktura stanie się niedostępna.

Wprowadzenie obowiązku obsługi płatności offline przez karty Mastercard i terminale POS w Europie od 2027 roku stanowi element szerszych działań mających na celu zwiększenie odporności systemów płatniczych na zakłócenia techniczne i infrastrukturalne.

Banki wydające karty będą miały kluczową rolę w ustalaniu parametrów płatności offline, w tym limitów kwotowych i liczby transakcji, które można zrealizować bez połączenia z bankiem. Decyzje te będą wpływać na to, jak długo system płatności bezgotówkowych oparty na kartach będzie mógł funkcjonować w warunkach braku łączności.