Kryzys paliwowy uderza w firmy transportowe i gospodarkę Rosji

Rosnące ceny paliw stanowią poważne wyzwanie dla firm transportowych w Polsce, które podejmują działania zabezpieczające się przed dalszymi podwyżkami. W Rosji natomiast kryzys paliwowy, wywołany atakami na rafinerie, dotyka już co najmniej 30 regionów, w tym Moskwę i okolice, powodując ograniczenia w sprzedaży paliwa i wpływając na działalność gospodarczą.

Problemy z dostępnością paliw w Rosji przekładają się na funkcjonowanie wielu sektorów gospodarki oraz codzienne życie mieszkańców.

Kryzys paliwowy w Polsce i jego wpływ na firmy transportowe

W Polsce rosnące ceny paliw coraz mocniej uderzają w firmy transportowe. Przewoźnicy starają się ograniczyć skutki wzrostu kosztów, między innymi poprzez zakup paliwa z wyprzedzeniem. Część firm negocjuje skrócenie okresu rozliczeniowego klauzul paliwowych z miesięcznego na tygodniowy. Jednak przy szybkim tempie zmian cen paliw pojawiają się opinie, że okres ten powinien być jeszcze krótszy.

Klauzule paliwowe umożliwiają firmom transportowym podniesienie cen usług w sytuacji wzrostu cen paliwa, dzięki czemu przewoźnicy mogą reagować na zmieniające się koszty działalności. Nie jest to jednak rozwiązanie uniwersalne. Przewoźnicy autobusowi informują o ograniczeniach w tworzeniu zapasów paliwa, które wystarczają na okres nie dłuższy niż dwa tygodnie. Brak odpowiednich środków finansowych, zbiorników czy strategii ogranicza możliwość magazynowania paliwa.

Przykładem jest PKS Nova, którego prezes zaznacza, że nagła podwyżka cen biletów w odpowiedzi na wzrost cen paliw nie zawsze jest możliwa. Z kolei PKS Polonus, współpracujący z warszawskim Zarządem Transportu Miejskiego, rozważa podwyżkę cen biletów na kursy dalekobieżne. Prezes tej firmy przewiduje, że do końca roku utrzymają się przy obecnych cenach paliwa, jeśli nie przekroczą one 10 zł za litr.

Kryzys paliwowy w Rosji i jego konsekwencje gospodarcze

W Rosji kryzys paliwowy został wywołany atakami ukraińskich sił zbrojnych na rosyjskie rafinerie. Problemy z dostępnością paliwa dotyczą co najmniej 30 regionów, a szczególnie mocno odczuwalne są w Moskwie i jej okolicach. Sieci stacji paliw Gazprom Nieft i Tatnieft ograniczyły sprzedaż paliwa w stolicy.

Użytkownicy mediów społecznościowych potwierdzają odczuwalny kryzys, który dotyczy nie tylko indywidualnych kierowców, ale także gospodarki. Firmy kurierskie, taksówkarskie oraz branża budowlana odnotowują spadek liczby zleceń, co jest związane z uzależnieniem łańcuchów dostaw od paliwa. W Kraju Krasnodarskim tworzą się wielogodzinne kolejki na stacjach benzynowych, a lokalni mieszkańcy opisują sezon letni jako katastrofalny z powodu braku benzyny.

Rosyjskie władze tłumaczą kolejki zwiększonym popytem w okresie wakacyjnym. Eksperci informują o pogarszającej się jakości benzyny, która jest związana z awariami silników samochodów. Kierowcy zgłaszają problemy z uruchamianiem pojazdów i długim czasem oczekiwania na naprawy oraz części zamienne.

Produkcja ropy w Rosji spadła z 11,5 mln baryłek dziennie w 2019 roku do mniej niż 9 mln baryłek obecnie. Eksperci wskazują, że dalszy spadek do 8 mln baryłek dziennie mógłby doprowadzić do poważnego kryzysu gospodarczego i systemowego. Propozycje importu paliwa z Indii, Chin i innych krajów nie są oceniane jako realne rozwiązanie problemu ze względu na izolację Rosji i skalę zapotrzebowania, która wynosi około 200 tys. ton paliwa dziennie.

Uszkodzone rafinerie nie mogą być szybko odbudowane i nadal są narażone na kolejne ataki, co powoduje ograniczanie zużycia paliwa. Priorytetowo tankowane są pojazdy służb ratunkowych, policji, straży pożarnej, służb komunalnych, sił bezpieczeństwa i administracji. W efekcie mieszkańcy stoją w długich kolejkach, co wywołuje niezadowolenie społeczne.

Eksperci porównują obecną sytuację w Rosji do schyłku Związku Radzieckiego, wskazując na powstanie zamkniętego systemu dystrybucji paliwa, w którym jazda samochodem stanie się luksusem. Krytycy Kremla podkreślają, że niedobór paliwa może sparaliżować transport kolejowy, działalność zakładów przemysłowych, dostawy żywności oraz prace rolnicze.

Według niektórych komentatorów ukraińskie ataki na rosyjskie cele wojskowe i cywilne mogą przyspieszyć zakończenie wojny, powodując dezorganizację i chaos na terytorium Rosji. Niedobór paliwa jest wskazywany jako czynnik, który może podważać stabilność reżimu i utrudniać realizację rozkazów władz.

W Polsce firmy transportowe podejmują działania zabezpieczające się przed dalszymi podwyżkami cen paliw, natomiast w Rosji kryzys paliwowy wywołany atakami na rafinerie wpływa na wiele sektorów gospodarki i codzienne życie mieszkańców. Problemy z dostępnością paliwa oraz pogarszająca się jakość benzyny powodują ograniczenia w transporcie i działalności gospodarczej.