Koszty poboru podatków i zakres działań Krajowej Administracji Skarbowej

Krajowa Administracja Skarbowa (KAS) zatrudnia ponad 61 tys. osób, które realizują różnorodne zadania związane z finansami publicznymi i bezpieczeństwem fiskalnym. Na każde 100 zł podatku państwo wydaje około 50–70 groszy na koszty poboru podatków. W 2025 roku wpływy z podatków i innych danin obsługiwanych przez KAS mają wynieść 731 mld zł.

Zatrudnienie i wynagrodzenia w Krajowej Administracji Skarbowej

Krajowa Administracja Skarbowa zatrudnia obecnie 61 147 osób. Wśród nich 49 tysięcy to pracownicy korpusu służby cywilnej, 11 171 funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej oraz 914 osób spoza struktur funkcjonariuszy i służby cywilnej. Dodatkowo 348 funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pełni służbę w Ministerstwie Finansów. Liczba zatrudnionych utrzymuje się na stałym poziomie od momentu powstania KAS, co jest związane z brakiem problemów z naborem pracowników.

Średnie wynagrodzenie funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej w drugim kwartale 2026 roku wyniosło 11 008 zł brutto. W przypadku pracowników korpusu służby cywilnej średnia płaca brutto sięgała 12 579 zł. Systemy wynagradzania różnią się między tymi grupami, m.in. funkcjonariusze nie odprowadzają składek emerytalnych do ZUS, a ich świadczenia wypłacane są z zakładu emerytalno-rentowego przy MSWiA.

Zakres zadań i koszty funkcjonowania KAS

KAS realizuje wiele zadań wykraczających poza sam pobór podatków. Do jej kompetencji należą m.in. zwalczanie przestępczości ekonomicznej, egzekucja należności na rzecz różnych instytucji, kontrola przestrzegania sankcji, pobór opłat drogowych w systemie e-TOLL oraz kontrola towarów przekraczających zewnętrzną granicę Unii Europejskiej. KAS wykonuje również audyty środków publicznych i unijnych oraz prowadzi egzekucję na rzecz instytucji takich jak ZUS czy jednostki samorządu terytorialnego.

Na pobór każdego 100 zł podatku państwo wydaje około 50–70 groszy, co odpowiada kosztowi w wysokości 0,5–0,7 proc. pobieranej kwoty. Szef KAS podkreśla, że trudno jest wyodrębnić pracowników zajmujących się wyłącznie poborem podatków od tych realizujących inne zadania.

Wpływy obsługiwane przez KAS do budżetu państwa wyniosły 581 mld zł w 2023 roku, 663 mld zł w 2024 roku oraz mają osiągnąć 731 mld zł w 2025 roku. Kwoty te obejmują podatki i daniny na rzecz państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz innych instytucji. Do tego dochodzą cła odprowadzane do budżetu Unii Europejskiej. Dodatkowo działalność KAS związana z egzekucją i kontrolą generuje wpływy szacowane na około 30 mld zł.

KAS jest instytucją, której katalog zadań od momentu powstania wzrósł dwukrotnie. Wśród realizowanych zadań znajdują się również kontrole dotyczące międzynarodowego handlu dzikimi zwierzętami i roślinami zagrożonymi wyginięciem (CITES), a także egzekwowanie sankcji, w tym nakładanie kar finansowych.

W strukturze egzekucji prowadzonych przez KAS jedynie 20 proc. dotyczy podatków, natomiast 80 proc. to egzekucje na rzecz innych instytucji, takich jak miasta czy instytucje ochrony środowiska. KAS pełni także funkcję egzekutora sankcji w najszerszym zakresie, realizując kontrole i nakładając kary.

Pracownicy KAS zajmują się również oświadczeniami majątkowymi oraz przeciwdziałaniem zorganizowanej przestępczości, zarówno na poziomie finansowym, jak i w zakresie czynności związanych z postawieniem zarzutów.

Wszystkie te zadania wpływają na strukturę zatrudnienia i zakres działalności KAS, co powoduje, że koszty funkcjonowania tej instytucji nie ograniczają się wyłącznie do poboru podatków.

W 2025 roku planowane wpływy z podatków i innych danin obsługiwanych przez KAS mają wynieść 731 mld zł, co obrazuje skalę operacji realizowanych przez tę instytucję. Koszty poboru podatków na poziomie około 0,5–0,7 proc. pobieranej kwoty stanowią część wydatków państwa związanych z funkcjonowaniem KAS.