Inflacja bazowa w Polsce osiągnęła najwyższy poziom od ponad roku

Inflacja bazowa w Polsce w sierpniu 2026 roku wyniosła 3,3% w ujęciu rocznym, co stanowi wzrost względem lipca i czerwca tego samego roku. Jest to najwyższy poziom tego wskaźnika od lipca 2025 roku. Wskaźnik inflacji konsumenckiej (CPI) w sierpniu osiągnął 3,4% rdr, co jest wynikiem wyższym niż w poprzednich miesiącach.

Wzrost inflacji bazowej oznacza, że presja cenowa zaczyna obejmować coraz szerszy zakres dóbr i usług, nie ograniczając się już jedynie do paliw. Inflacja bazowa jest miarą inflacji, która eliminuje wpływ cen żywności i energii, które są szczególnie podatne na krótkoterminowe wahania i czynniki zewnętrzne.

Wskaźniki inflacji bazowej i ich wartości w sierpniu 2026

Narodowy Bank Polski (NBP) wylicza cztery różne wskaźniki inflacji bazowej, które pomagają analizować charakter inflacji w Polsce. W sierpniu 2026 roku wartości tych wskaźników przedstawiały się następująco:

• Inflacja bazowa po wyłączeniu cen administrowanych wyniosła 3,3% rdr, wobec 2,8% w lipcu.
• Inflacja bazowa po wyłączeniu cen najbardziej zmiennych osiągnęła 3,6% rdr, podczas gdy w lipcu było to 3,4%.
• 15-procentowa średnia obcięta, eliminująca wpływ 15% koszyka cen o najmniejszej i największej dynamice, utrzymała się na poziomie 2,8% rdr, bez zmian względem lipca.

Wskaźnik inflacji bazowej po wyłączeniu cen żywności i energii, najczęściej używany przez analityków, pokazuje tendencje cen tych dóbr i usług, na które polityka pieniężna banku centralnego ma relatywnie duży wpływ. Ceny energii, w tym paliw, są ustalane na rynkach światowych i podlegają wpływom zewnętrznym, natomiast ceny żywności zależą m.in. od warunków pogodowych i sytuacji na rynku rolnym.

Inflacja konsumencka i jej składniki w 2026 roku

Wskaźnik inflacji konsumenckiej (CPI) w sierpniu 2026 roku wyniósł 3,4% rdr, podczas gdy w lipcu wyniósł 3,0%, w czerwcu 2,5%, a w maju i kwietniu odpowiednio 3,1% i 3,2%. Na wzrost inflacji CPI w sierpniu wpływ miały przede wszystkim drożejące paliwa.

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) w 2026 roku wagi poszczególnych grup towarów w koszyku inflacyjnym kształtują się następująco:

• Żywność i napoje bezalkoholowe stanowią 25,91% wagi koszyka (wobec 25,87% w roku poprzednim).
• Ceny nośników energii i utrzymania mieszkania mają 20,35% udziału (wobec 19,44% rok wcześniej).
• Kategoria "transport", obejmująca m.in. ceny paliw, waży 10,18%.

Inflacja bazowa obejmuje około 60% koszyka inflacyjnego według GUS, eliminując najbardziej zmienne składniki, takie jak żywność i energia.

W lutym 2026 roku inflacja bazowa CPI powróciła do poziomu 2,5% po ponad sześciu latach przekraczania celu inflacyjnego NBP, który wynosi 2,5%. Cel ten był przekraczany nieprzerwanie od października 2019 roku. W kwietniu 2025 roku roczna dynamika inflacji bazowej znalazła się w paśmie dopuszczalnych odchyleń od celu NBP, wynoszącym +/- 1 punkt procentowy.

W sierpniu 2026 roku inflacja bazowa minimalnie przekroczyła oczekiwania większości ekonomistów, którzy przewidywali wzrost na poziomie 3,2% rdr. Wzrost inflacji bazowej oraz inflacji konsumenckiej w sierpniu zwiększa presję na podwyżki stóp procentowych przez Narodowy Bank Polski.

NBP podkreśla, że wskaźniki inflacji bazowej służą do oceny średnio- i długookresowych trendów wzrostu cen, eliminując wpływ krótkoterminowych szoków podażowych, które dotyczą głównie cen żywności i energii. Analiza różnych wskaźników inflacji bazowej pozwala lepiej identyfikować źródła inflacji oraz ocenić jej trwałość.

W sierpniu 2026 roku inflacja bazowa w Polsce osiągnęła najwyższy poziom od ponad roku, a inflacja konsumencka wzrosła do 3,4% rdr. Wartości poszczególnych wskaźników inflacji bazowej różnią się w zależności od metody wyliczania, jednak wszystkie wykazują tendencję wzrostową w porównaniu do poprzednich miesięcy. Wagi poszczególnych grup towarów w koszyku inflacyjnym obejmują żywność, energię i transport, które mają określony udział w ogólnym poziomie cen.