Demokratyczna Republika Konga wprowadza zakaz eksportu koncentratów miedzi i kobaltu

Demokratyczna Republika Konga (DRK) wprowadziła zakaz eksportu koncentratów miedzi i kobaltu. Rząd zakazał eksportu, aby promować krajowe przetwarzanie tych surowców i zatrzymać większą wartość dodaną w kraju. Zakaz został wprowadzony rozporządzeniem wspólnym ministrów z 29 czerwca 2026 roku, podpisanym przez ministra górnictwa, ministra handlu zagranicznego oraz ministra gospodarki. Dokument jednoznacznie stwierdza, że eksport koncentratów miedzi i kobaltu jest zabroniony, a zakaz obowiązuje natychmiastowo. Minister górnictwa ma jednak możliwość udzielania rocznych zwolnień eksportowych w strategicznych przypadkach.

Nowe przepisy zastępują wcześniejsze regulacje z 2023 roku i wprowadzają szersze zasady dotyczące eksportu minerałów oraz opodatkowania istotnych produktów ubocznych górnictwa. Wprowadzono także trzy miesięczny okres przejściowy dla nowego systemu podatkowego dotyczącego produktów ubocznych.

Reakcja chińskich firm wydobywczych na zarzuty dotyczące uranu w kobalcie

Chińskie przedsiębiorstwa wydobywcze działające w południowo-wschodniej części DRK, zrzeszone w Unii Chińskich Firm Górniczych w DRK (USMCC), odrzuciły zarzuty o nadmiernej zawartości uranu w ich produktach kobaltowych. W oświadczeniu opublikowanym 5 sierpnia 2026 roku podkreśliły, że zarzuty są bezpodstawne i wprowadziły w błąd rynki, zakłóciły działalność handlową oraz zaszkodziły zaufaniu do kobaltu pochodzącego z DRK.

USMCC poinformowała, że przeprowadziła szczegółową weryfikację produktów kobaltowych wydobywanych, przetwarzanych i eksportowanych przez chińskie firmy działające w regionie. Wyniki tej kontroli wykazały, że żaden z tych produktów nie zawiera nadmiernych poziomów uranu. Zaznaczono, że kobalt wodorotlenkowy może zawierać bardzo niskie, naturalne śladowe ilości uranu, które jednak pozostają poniżej progu opłacalności ekonomicznej do wydobycia i nie zmieniają klasyfikacji materiału jako produktu kobaltowego.

USMCC zobowiązała się do regularnego pobierania próbek, publikowania wyników kontroli jakości oraz zapewnienia, że jej członkowie będą przestrzegać przepisów górniczych DRK oraz międzynarodowych standardów testowania.

Zakaz eksportu i jego wpływ na sektor górniczy w DRK

Zakaz eksportu koncentratów dotyczy wszystkich firm wydobywczych działających w DRK, niezależnie od kraju pochodzenia kapitału. Wśród największych operatorów znajdują się chińskie firmy CMOC, Zijin Mining i Huayou Cobalt, a także kanadyjska Ivanhoe Mines, szwajcarska Glencore oraz Eurasian Resources Group z Luksemburga.

Niektóre przedsiębiorstwa, które już przetwarzają większość swojej produkcji lokalnie, mogą odczuć mniejszy wpływ zakazu. Na przykład kompleks Kamoa-Kakula, współwłasność Zijin Mining, Ivanhoe Mines i rządu DRK, nadal eksportuje pewne ilości koncentratu na podstawie zwolnień udzielanych przez rząd.

Zakaz eksportu jest elementem szerszej strategii rządu DRK mającej na celu rozwój krajowej zdolności przetwórczej oraz zwiększenie udziału dochodów z wydobycia miedzi i kobaltu pozostających w kraju. Wcześniejsze podobne ograniczenia były wprowadzane w latach 2013, 2019 i 2023, przy czym w przypadku niedostatecznej krajowej zdolności przetwórczej udzielano zwolnień.

Oficjalne dane pokazują, że DRK jest największym na świecie producentem kobaltu oraz największym producentem miedzi w Afryce. W pierwszym kwartale 2026 roku kraj wyeksportował 696 725 ton katod miedzi oraz 53 926 ton koncentratu miedzi zawierającego 18 863 tony miedzi metalicznej. W tym samym okresie wyeksportowano 51 940 ton wodorotlenku kobaltu zawierającego 17 054 tony kobaltu metalicznego.

Wprowadzenie zakazu eksportu koncentratów miedzi i kobaltu jest częścią szerszych działań mających na celu zwiększenie kontroli nad eksportem minerałów oraz zatrzymanie większej wartości dodanej w kraju poprzez rozwój lokalnego przetwórstwa.

W świetle tych działań chińskie firmy wydobywcze działające w DRK zapowiedziały kontynuację przestrzegania krajowych przepisów oraz międzynarodowych standardów jakości, a także regularne publikowanie wyników kontroli jakości swoich produktów.

Zakaz eksportu koncentratów miedzi i kobaltu wprowadzony przez DRK stanowi istotny krok w kierunku rozwoju krajowego sektora przetwórczego i zwiększenia wartości dodanej z zasobów mineralnych, które są kluczowe dla globalnych łańcuchów dostaw energii i technologii.