Chiny kluczowym ogniwem w produkcji i rozwoju irańskich dronów Shahed

Chińskie przedsiębiorstwa odgrywają kluczową rolę w produkcji i ewolucji irańskich dronów uderzeniowych Shahed. Drony te zyskały nowe wersje wyposażone w silniki odrzutowe, które pozwalają im osiągać prędkość do niemal 500 km/h. Nowe modele stanowią wyzwanie dla ukraińskiej obrony powietrznej, wymagając zastosowania droższych środków obrony.

Rola Chin w łańcuchu dostaw dronów Shahed

Według informacji dziennika „Wall Street Journal”, Chiny są najważniejszym węzłem logistycznym dla irańskiego programu dronów Shahed. Chińskie firmy dostarczają kluczowe podzespoły, takie jak autorskie silniki odrzutowe, serwomechanizmy, żyroskopy oraz elementy obudowy. Amerykański Departament Skarbu ustalił, że zachodnie komponenty, w tym mikrosterowniki pochodzące z USA i Szwajcarii, trafiają do Iranu i Rosji głównie za pośrednictwem chińskich firm z fikcyjnymi adresami w Hongkongu.

W ostatnich miesiącach nad Ukrainą pojawiły się nowe wersje dronów Shahed wyposażone w silniki odrzutowe zamiast tradycyjnych śmigłowych. Pozwala to tym dronom rozwijać prędkość do około 500 km/h, co jest trzykrotnie większą prędkością niż w starszych modelach. Ukraińskie służby, które badały szczątki dronów użytych podczas zmasowanych ataków na Kijów w lipcu 2026 roku, ustaliły, że komponenty te zostały wyprodukowane przez chińską firmę Telefly Telecommunications Equipment z Shenzhen.

Wpływ nowych modeli dronów na obronę powietrzną Ukrainy

Nowe wersje dronów Shahed stanowią wyzwanie dla ukraińskiej obrony powietrznej. Według „Wall Street Journal” starsze modele dronów były niszczone ze skutecznością przekraczającą 90 proc. Natomiast nowe modele unikają ukraińskich dronów przechwytujących i wymagają użycia droższych rakiet lub myśliwców. Władze ukraińskie wskazały, że produkcja dronów Shahed przez długi czas opierała się na pozyskiwaniu części z Zachodu, jednak obecnie ten ciężar przesunął się na Chiny, które opanowały produkcję tej technologii.

Chiński rząd zaprzecza zarzutom o udział w dostawach komponentów do irańskich dronów, podkreślając, że ściśle kontroluje eksport produktów podwójnego zastosowania i sprzeciwia się jednostronnym sankcjom USA. Władze Hongkongu zaznaczają, że stosują jedynie sankcje uchwalone przez ONZ, a jednostronne sankcje nałożone przez poszczególne państwa ich zdaniem naruszają prawo międzynarodowe.

Według ekspertów wojskowych dron Shahed, kosztujący około 20 tysięcy dolarów, zbudowany z włókna szklanego, mikrokontrolerów i ładunku wybuchowego, zmienił układ sił na świecie. Technologię tę przejęły m.in. Rosja, gdzie drony produkowane są pod nazwą Gerań, a także Wenezuela, Syria i Etiopia. Amerykanie wykorzystali rozwiązania wzorowane na Shahedach w swoim programie tanich dronów. Ponadto Rosjanie eksperymentują z montowaniem na Shahedach dodatkowego wyposażenia, takiego jak modem GSM, karty SIM do korekty lotu oraz rakiety przeciwlotnicze mające odstraszać ukraińskie śmigłowce i samoloty.

Chińskie firmy dostarczają więc kluczowe elementy do produkcji i rozwoju irańskich dronów Shahed, które zyskują na szybkości i skuteczności, co wpływa na charakter działań wojennych nad Ukrainą.