Andrew Forrest i Rafał Brzoska w walce z fałszywymi reklamami na Facebooku

Andrew Forrest, australijski miliarder z branży metalurgicznej, oraz Rafał Brzoska, prezes InPostu, prowadzą działania przeciwko fałszywym reklamom na Facebooku. Forrest rozpoczął walkę z platformą Marka Zuckerberga w 2019 roku, gdy zauważył, że na Facebooku pojawiają się scamowe reklamy promujące podejrzane inwestycje w kryptowaluty. Brzoska natomiast od kilku lat reaguje na wykorzystywanie swojego wizerunku w oszukańczych kampaniach reklamowych na tej platformie.

Andrew Forrest i jego proces z Metą

Andrew Forrest zaczął działać po tym, jak otrzymał informacje o oszukańczych reklamach na Facebooku, które wprowadzały w błąd użytkowników, zachęcając ich do inwestycji w kryptowaluty. Pomimo zgłaszania tych reklam do Mety, problem nie został rozwiązany. Forrest zwrócił się do najwyższych przedstawicieli firmy, w tym do szefa Mety w Australii oraz do ówczesnej COO Sheryl Sandberg, jednak odpowiedzi były niewystarczające.

W 2022 roku Forrest pozwał Metę w amerykańskim sądzie, argumentując, że system reklamowy Facebooka nie jest jedynie neutralnym pośrednikiem, lecz współtworzy i optymalizuje scamowe reklamy. Prawnicy Forresta wskazywali, że algorytmy platformy przetwarzają, zmieniają i targetują reklamy, co wykracza poza zwykłą rolę pośrednika.

W czerwcu 2024 roku sędzia P. Casey Pitts odmówił pełnego oddalenia pozwu, uznając, że istnieje spór faktyczny dotyczący roli systemów reklamowych Mety. W trakcie procesu ujawniono, że Meta nie zachowała tysięcy ostatecznych wersji reklam oraz danych o ich optymalizacji, co zostało uznane przez sąd za naruszenie obowiązków dowodowych.

Brakujące dane uniemożliwiają ustalenie, czy użytkownicy widzieli oryginalne scamowe reklamy, czy ich zmodyfikowane wersje stworzone przez algorytmy Facebooka. Sędzia orzekł, że w przypadku braku tych danych sąd będzie przyjmował, iż reklamy zostały zmienione przez system Mety.

Meta wciąż korzysta z ochrony prawnej wynikającej z artykułu 230 ustawy Communications Decency Act, który zwalnia platformę z odpowiedzialności za treści publikowane przez użytkowników, o ile sama nie przyczynia się do ich tworzenia. Sędzia nie przesądził, czy Meta jest współtwórcą scamowych reklam, ani czy utrata danych była celowym działaniem czy zaniedbaniem.

Proces może zakończyć się na różnych etapach, w tym poprzez rozstrzygnięcie bez pełnego procesu (summary judgment) lub trafić przed ławę przysięgłych, która będzie oceniać sporne fakty dotyczące ingerencji systemów Mety w reklamy oraz ewentualne celowe pozbawienie dowodów.

Koszty prawne związane z procesem Andrew Forresta są wysokie – w sprawę zaangażowane są cztery duże kancelarie działające w trzech strefach czasowych, a łączny rachunek może sięgnąć nawet 100 mln dolarów.

Rafał Brzoska i walka z fałszywymi reklamami w Polsce

Rafał Brzoska, prezes InPostu, od kilku lat prowadzi działania przeciwko wykorzystywaniu swojego wizerunku w scamowych reklamach na Facebooku. W 2021 roku złożył skargę do Urzędu Ochrony Danych Osobowych (UODO) oraz pozew cywilny przeciwko Metcie, zarzucając bezprawne przetwarzanie danych osobowych i wizerunku.

Prezes UODO nakazał wstrzymanie publikacji oszukańczych reklam na trzy miesiące, a sąd I instancji ustanowił roczne zabezpieczenie, zobowiązując Metę do zaprzestania publikowania fałszywych reklam z wizerunkiem Brzoski i jego żony. Meta odwołała się od tych decyzji, jednak sąd apelacyjny częściowo utrzymał zabezpieczenie.

Pomimo sądowych zabezpieczeń, scamowe reklamy z wizerunkiem Brzoski pojawiały się nadal na Facebooku. W odpowiedzi Brzoska zorganizował kampanię społeczną „150 proc.”, postulując, aby platformy internetowe zwróciły 150 proc. zysków uzyskanych z oszukańczych reklam. Uruchomił także stronę Scam Watch, na której można zgłaszać fałszywe reklamy, które następnie są monitorowane.

Brzoska aktywnie publikuje w mediach społecznościowych informacje o scamowych reklamach oraz nawołuje polityków do działań na rzecz ochrony użytkowników przed oszustwami internetowymi.

Wyzwania prawne i działania platform internetowych

Spory prawne Andrew Forresta i Rafała Brzoski dotyczą roli platform internetowych w publikowaniu i optymalizacji fałszywych reklam. Forrest podkreśla, że system reklamowy Facebooka może być współtwórcą scamów, natomiast Meta korzysta z ochrony prawnej wynikającej z artykułu 230 ustawy Communications Decency Act, który zwalnia platformę z odpowiedzialności za treści użytkowników, o ile sama ich nie tworzy.

Proces Forresta w USA ujawnił, że Meta nie zachowała kluczowych danych dotyczących reklam, co zostało uznane przez sąd za naruszenie obowiązków dowodowych. Sprawa nadal trwa, a jej wynik jest niepewny.

W Polsce działania Rafała Brzoski obejmują zarówno kroki prawne, jak i kampanie społeczne mające na celu zwrócenie uwagi na problem oszukańczych reklam oraz wyegzekwowanie odpowiedzialności od platform internetowych.

Obie sprawy pokazują złożoność problemu fałszywych reklam w internecie oraz wyzwania związane z odpowiedzialnością platform społecznościowych za treści publikowane przez użytkowników i optymalizowane przez algorytmy.

Andrew Forrest i Rafał Brzoska kontynuują swoje działania, korzystając z różnych narzędzi prawnych i społecznych, aby przeciwdziałać scamom na Facebooku i zwiększyć ochronę użytkowników przed oszustwami internetowymi.